Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Cửu Trại Câu (九寨沟) nằm trong dãy Mân Sơn (岷山山系), là khu vực lõi và hành lang sinh sống của quần thể A loài gấu trúc lớn. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái tự nhiên tiêu biểu, giữ vai trò là một trong những trung tâm quan trọng nhất của cả nước về bảo tồn đa dạng sinh học. Tài nguyên động thực vật vô cùng phong phú, mang giá trị đặc biệt cao về bảo tồn sinh thái, nghiên cứu khoa học và du lịch thẩm mỹ. Hệ sinh học ở Cửu Trại Câu đa dạng, trong đó có nhiều loài quý hiếm. Cửu Trại Câu nổi tiếng với “Lục tuyệt (六绝)” - sáu tuyệt cảnh gồm: quần thể hồ núi cao, thác nước, rừng lá phong rực rỡ, đỉnh núi tuyết, băng xanh, cùng phong tục văn hóa Tạng đặc sắc. Ngoài ra, Cửu Trại Câu còn là công viên địa chất quốc gia, với các đối tượng bảo tồn chính gồm: hồ vôi hóa, dòng suối nông, thác nước, hệ thống nước karst và hệ sinh thái rừng. Những giá trị địa chất độc đáo này khiến nơi đây trở thành địa điểm nghiên cứu khoa học có tầm quan trọng đặc biệt.
Xuân ấm trời trong - Hoa nở ngập tràn
Gió xuân khẽ lùa, Cửu Trại Câu (九寨沟) đang say ngủ bỗng bừng tỉnh. Băng tuyết dần tan, chồi non vươn mình, sắc nước xuân hòa cùng màu núi dịu dàng đến mức khiến người ta chẳng nỡ nhìn lâu - như thể chỉ một hơi thở khẽ cũng đủ làm tan biến. Ven hồ, dọc lối đi, những loài hoa núi chẳng rõ tên thi nhau khoe sắc: hồng đào, tím thẫm, xanh biếc, vàng mơ - rực rỡ như gấm thêu, trải dài khắp nẻo đường. Ánh nắng xuân dịu dàng, chút lười biếng, khẽ hôn lên mặt hồ, âu yếm mầm non, đánh thức cả những cánh cửa trái tim đã khép bấy lâu.
Chồi non lặng lẽ xuất hiện, từng mảng xanh mới hồi sinh ngày một tươi tốt. Gió xuân lay tỉnh những hồ nước còn đang ngủ vùi, làm gợn sóng trên làn nước biếc; sắc nước khi thì xanh trầm mặc, khi thì xanh mát, lại điểm chút vàng nhạt. Vào những ngày nắng không gió, rừng núi soi bóng xuống mặt nước, tạo nên vẻ đẹp cân xứng tuyệt diệu.
Mùa xuân ở Cửu Trại Câu mang chút vội vã của sự giao mùa: trên núi, rừng vẫn vương sắc đông, Trường Hải (长海) vẫn chưa tan băng, nhưng dưới chân núi, bức tranh xuân đã hoàn thiện từ lâu. Hoa đào dại rực rỡ như lửa, trong nắng xuân khẽ đung đưa những cành hoa mảnh mai, kể cho đất trời nghe câu chuyện nồng nàn của mùa mới. Trời xuân xanh thẳm, trong vắt, càng làm những chùm hoa thêm phần tinh xảo, mỗi đóa chen chúc nhau, tranh nhau hít thở hương vị ngọt lành của xuân.
Thu đến rừng phong rực rỡ - Kiều diễm, quyến rũ
Cơn gió thu lãng mạn khẽ thổi, mang đến Cửu Trại Câu (九寨沟) mùa rực rỡ nhất trong năm. Núi rừng được nhuộm màu - ngoài xanh biếc còn có vàng óng, đỏ rực, hòa thành bức tranh muôn sắc. Màu lá soi xuống mặt hồ trong vắt, để núi và nước cùng chung một sắc, rực rỡ như gấm thêu. Đến mức người ta chẳng thể phân định đâu là núi, đâu là hồ - chỉ thấy một cảnh giới say lòng.
Thế giới ngập tràn sắc màu ấy vừa sâu lắng vừa dày dặn, với hồ nước sắc màu, bầu trời sắc màu, cả đất trời như khoác lên tấm áo cầu vồng. Cửu Trại Câu khi ấy như một thiếu nữ, cất trong lòng muôn vàn tâm sự óng ánh; nàng mềm mại, duyên dáng, uyển chuyển, để ánh thu vàng khẽ chạm lên thung lũng tĩnh lặng, từng tán cây thấm đẫm hồn thu, từng dãy núi ôm lấy ánh hoàng hôn.
Những chiếc lá thu muôn màu thả trôi trên làn nước, lẫn vào ánh hồ lung linh, còn bầu trời thì xanh biếc, trong ngần như vô tận. Thu ở Cửu Trại Câu đẹp đến mức khiến người ta nghi ngờ liệu mình có đang mơ, khi từng khoảnh khắc nơi đây đều đang vẽ nên bản hòa sắc huyền ảo của đỏ, cam, vàng, lục, lam, thanh, tím. Câu thơ xưa “Tạo hóa chung thần tú 造化钟神秀” có lẽ cũng chỉ đến thế mà thôi.
Hè sang xanh mát - Thỏa sức đón làn gió trong lành
Giữa những ngày hè nóng nực, khi mặt đất chìm trong nắng lửa và làn mồ hôi ẩm ướt, Cửu Trại Câu (九寨沟) lại mang một diện mạo hoàn toàn khác. Nơi đây ẩn mình dưới những tán rừng xanh thẫm, trĩu nặng giọt sương, rừng cây rậm rạp che chở các hồ nước, dòng suối róc rách len qua cành lá và cỏ nước, mọi thứ đều phảng phất hơi thở mát lành.
Mùi nhựa cây trong trẻo, những hồ nước thay sắc đậm nhạt như phấn điểm nhẹ nhàng, thác nước trắng xóa như rèm bạc tung mình xua đi mọi oi ả - tất cả cùng hòa trong bản nhạc mùa hè phóng khoáng nhất. Làn gió mát từ thung lũng khẽ lay những dải kinh luân bay phấp phới. Giây phút ấy, trời xanh thẳm, cây xanh biếc, hồ nước rực rỡ đến khó tả, và lòng người thì thênh thang tự do.
Đông về cổ tích băng tuyết - Hồn thiêng sắc đông
Mùa đông tĩnh lặng, Cửu Trại Câu (九寨沟) khoác lên mình vẻ bình yên lạ thường, đậm chất thơ và hội họa. Núi non, rừng cây trắng xóa trong lớp áo bạc, thác nước hóa thành những bức phù điêu băng khổng lồ do thiên nhiên tạc khắc. Hồ nước trong vắt, thuần khiết như ngọc, mặt hồ phủ băng xanh thẳm, dưới chênh lệch nhiệt độ bình minh và hoàng hôn, dần hiện ra những đường vân băng kỳ ảo.
Ngoài Trường Hải và Hồ Gấu Trúc có lớp băng dày đến 60 cm, hầu hết các hồ khác không hoàn toàn đóng băng. Những khối băng, hoa băng nơi đây biến hóa muôn hình: khi thì như gấm vóc, lúc như dải khăn Hada, khi như mây trôi, lại có khi tựa tấm voan xanh phấp phới.
Những trận tuyết mê hoặc lòng người rơi không ngớt, lất phất như tơ liễu mùa xuân, mặc sức bay lượn, hôn lên sườn núi, hôn lên mặt hồ, và khẽ chạm vào má bạn. Giữa thế giới trắng tinh khôi và thanh nhã ấy, người ta thật dễ quên đi mọi ồn ào, tranh đoạt và phiền muộn của nhân gian.
I. Thông tin cơ bản
1. Giá vé2. Thời gian mở cửa3. Xe tham quan4. Lưu ý quan trọng
III. Di chuyển và chỗ ở
2. Chỗ lưu trú
I. Thông tin cơ bản
1. Giá vé
- Mùa cao điểm (1/4 - 15/11): giá vé vào cửa 190 tệ; giá vé buýt tham quan 90 tệ;
- Mùa thấp điềm (16/11 - 31/3): giá vé vào cửa 80 tệ; giá vé buýt tham quan 80 tệ;
- Có giảm giá cho trẻ em và người cao tuổi.
- Khu du lịch Cửu Trại Câu thực hiện quy định “Người và giấy tờ tùy thân phải trùng khớp” khi mua và kiểm vé. Mọi du khách đều phải đặt vé theo tên thật và mang theo chứng minh thư hợp lệ để kiểm tra khi vào cổng.
- Người cao tuổi, học sinh và những đối tượng được hưởng vé ưu đãi hoặc miễn phí vui lòng đặt vé đúng loại trước. Nếu không có vé hoặc không xuất trình được giấy tờ ưu đãi bản gốc khi kiểm vé sẽ không được phép vào khu du lịch.
- Việc làm giả hoặc mượn giấy tờ của người khác để mua vé là hành vi vi phạm pháp luật. Khi phát hiện sẽ chuyển hồ sơ cho cơ quan công an xử lý.
- Không nên tin vào các vé giá rẻ hoặc các dịch vụ “vào cổng nhanh”. Hãy bảo quản kỹ thông tin cá nhân và cẩn trọng để tránh bị lừa đảo.
- Kênh đặt vé chính thức: theo dõi tài khoản WeChat “九寨沟” (Cửu Trại Câu), chọn mục “Thông tin tham quan - Đặt vé 游览必看-门票预订”.
2. Thời gian mở cửa
Mùa cao điểm (1/4 - 15/11): Thời gian đón khách vào tham quan là từ 8:00 đến 14:00, sau 14:00 khu du lịch sẽ ngừng tiếp nhận khách vào tham quan, và đóng cửa lúc 18:00.
Mùa thấp điểm (từ 16/11 đến 31/3): Thời gian đón khách vào tham quan là từ 8:30 đến 14:00, sau 14:00 khu du lịch sẽ ngừng tiếp nhận khách vào tham quan, và đóng cửa lúc 18:00.
3. Xe tham quan
Cửu Trại Câu (九寨沟) rất rộng, khuyên bạn nên sử dụng xe tham quan (观光车). Chiếc xe đầu tiên bạn lên sẽ quyết định lộ trình tham quan trong ngày! Để phân luồng khách, xe được chia thành 3 hướng chính:
Cả 2 tuyến số 2 và 3 đều đi qua Trạm trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗中心站) - điểm giao nhau của cả ba nhánh. Tại đây, tất cả xe đều chờ lệnh điều phối mới biết sẽ đi tiếp sang nhánh trái hay nhánh phải. Nếu không phải tuyến mình muốn đi, bạn có thể xuống ở trạm Nặc Nhật Lãng (诺日朗站) để đổi xe. Hầu hết các xe buýt tham quan đều đi đến Nhánh phải (右线) hoặc Nhánh trái (左线), và một số xe buýt đưa đón đến Thụ Chính Trại (树正寨). Xe buýt đi Thụ Chính Trại (树正寨) sẽ có bảng hiệu rõ ràng đặt ở đầu xe, bên phía tài xế, nền màu xanh, ghi chữ “去往树正寨” (đi Thụ Chính Trại). Nếu không có bảng này, xe sẽ tới Trạm trung tâm Nặc Nhật Lãng rồi ngẫu nhiên phân luồng đi Trường Hải (长海) hoặc Rừng nguyên sinh (原始森林). Tỷ lệ điều phối thường là 4 chuyến đi nhánh phải, 1 chuyến đi nhánh trái.
📍 Dịch vụ VIP ghép đoàn
- Một xe 20 người, mỗi người có ghế cố định suốt hành trình.
- Có thuyết minh viên riêng, thuyết minh đồng hành cùng bạn suốt chuyến tham quan.
- Phí nâng cấp là 210 tệ/người, trẻ em dưới 1,2m được miễn phí, người lớn trên 60 tuổi được giảm giá 50% hoặc miễn phí. Bạn vẫn cần mua vé xe tham quan giá 90 tệ/người, tổng là 300 tệ/người.
- Có thể được đặt trước qua các kênh chính thức hoặc mua tại chỗ, số lượng vé giới hạn 200 vé mỗi ngày.
Lưu ý:
- Có hồ vừa có điểm lên xuống, có hồ chỉ được xuống hoặc chỉ được lên, và cũng có hồ không có điểm dừng nào cả.
- Xe xuất phát từ cổng khu (沟口). Hệ thống hoạt động giống xe buýt thành phố nên có thể có khách phải đứng. Nếu không muốn đứng, hãy chờ chuyến sau.
- Nếu không mệt, hãy đi vào đường gỗ bên trong (nội đạo); nếu mệt thì đi theo đường gỗ bên ngoài (ngoại đạo).
- Trạm trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗中心站) có nhà hàng Nặc Nhật Lãng, nhưng phải đi qua nhiều quầy bán đồ lưu niệm - đừng mải mua sắm quá lâu.
- Trên bản đồ ghi Ngũ Thái Trì (五彩池) chỉ có thể lên, không được xuống; Trường Hải (长海) thì chỉ xuống. Thế nhưng hướng dẫn viên trên xe lại bảo xuống ở Ngũ Thái Trì (五彩池). Lúc xuống thấy ngay biển tên Ngũ Thái Trì (五彩池). Nhưng tham quan xong Ngũ Thái Trì (五彩池) thì đến luôn điểm lên xe, hỏi nhân viên thì họ nói muốn đến Trường Hải (长海) thì phải xuống ở điểm trước.
4. Lưu ý quan trọng
① Giới hạn khách: Công bố chính thức là 41.000 người/ngày. Muốn trải nghiệm dễ chịu hơn, phải có chiến lược.
② Nhất định phải vào cổng từ đợt đầu buổi sáng: Giờ mở cửa là 8:00, nhưng nếu 8:00 mới dậy thì xếp hàng dài đến ngoài sảnh luôn. Cách tốt nhất: ngủ sớm, dậy sớm, tới trước giờ mở cửa, lọt vào nhóm đầu tiên, bạn sẽ luôn đi trước “sóng người”.
③Chiến lược tham quan: Lộ trình tiêu chuẩn 1 ngày là: buổi sáng đi tuyến trái + tuyến phải (trên núi), chiều xuống khu Thụ Chính Câu (树正沟). Đây cũng là tuyến mà khu du lịch khuyến nghị, vì đã tính đến yếu tố ánh sáng để nước hồ lên màu đẹp nhất.
④ Nếu vào sớm: Cứ theo lộ trình chuẩn, bạn sẽ không bị kẹt giữa “biển người”. Nhưng nếu bạn rất sợ đông, hãy đổi chiến thuật: khi xe buýt vừa vào, xuống ngay tại Trung tâm Nặc Nhật Lang (诺日朗中心站), đi chơi Thụ Chính Câu (树正沟) trước, chiều mới lên tuyến trái và tuyến phải - như vậy sẽ tránh được giờ cao điểm (lưu ý: buổi chiều xe buýt không chạy lên tuyến trên, nên đừng trễ quá). Khoảng từ 15:00 - 16:00 trở đi, tại trạm trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗服务中心站 / 诺日朗中心站), không còn chuyến xe buýt nào chở khách lên tuyến cao như Rừng Nguyên Sinh (原始森林) hay Trường Hải (长海) nữa. Tất cả các chuyến còn lại chỉ chạy theo chiều xuống (đi về cổng).
⑤ Các “ngôi sao” nhất định phải ghé: Dù đông mấy cũng phải đến Ngũ Hoa Hải (五花海), Ngũ Thái Trì (五彩池), Trân Châu Than & Thác (珍珠滩及瀑布), Quần Hải Thụ Chính (树正群海). Nếu còn sức, ghé thêm Trường Hải (长海), Kính Hải (镜海), Hỏa Hoa Hải (火花海), Lô Vĩ Hải (芦苇海), v.v. Nhớ: Ngũ Hoa Hải là “Niềm tự hào của Cửu Trại Câu (九寨之骄傲)”, nhất định phải đi hết vòng cầu gỗ quanh hồ, đông cỡ nào cũng cố chen.
⑥ Vẫn có chỗ yên tĩnh ít người biết: Ví dụ lối gỗ vòng trong từ Quần Hải Thụ Chính (树正群海) đến Hỏa Hoa Hải (火花海); hoặc lối gỗ từ Trạm Rừng Nguyên Sinh (原始森林站) xuống Phương Thảo Hải (芳草海) - đều rất đẹp, thường không có tour ghé. Lưu ý: các tuyến leo bộ phía trên Rừng Nguyên Sinh gần như không có người, nhưng lần đầu đi không nên thử - vừa ít cảnh, vừa tốn nửa ngày.
⑦ Chuẩn bị trang phục hợp lý: Sáng sớm ở các hồ trên cao như Trường Hải (长海), Ngũ Thái Trì (五彩池), Phương Thảo Hải (芳草海) rất lạnh, chỉ vài độ C - cần áo ấm dày. Nhưng khi xuống Trung tâm Nặc Nhật Lãng 诺日朗中心, trời có thể nắng nóng - nên mặc thêm lớp mỏng bên trong để dễ thay.
⑧ Đừng vào mua đồ trong khu du lịch: Sẽ mất thời gian chen chúc. Hãy chuẩn bị sẵn cơm tự hâm nóng, nước uống, đồ ăn vặt, trái cây, v.v. để tự lo.
⑨ Giờ đóng cửa: Công bố là 18:00, nhưng thực tế có thể ở lại thêm khoảng 1 tiếng nữa, cả khu sẽ yên tĩnh bất ngờ, tha hồ tận hưởng.
⑩ Về cách chơi từng hồ: Xem các bài bên dưới - đã có phân tích chi tiết. Ngoài ra, còn có Hướng dẫn du lịch Cửu Trại Câu để giúp bạn phân bổ thời gian 1 ngày thật hợp lý.
⑪ Gửi đồ: Túi nhỏ 5 tệ/ngày, túi lớn 10 tệ/ngày, đặt cọc 30 tệ. Nhớ vào mini app để tự hoàn trả cọc, nếu không sẽ mất.
II. Các điểm tham quan nổi bật
Khu danh thắng có tổng chiều dài hơn 50 km, cao từ 2.000 đến hơn 4.500 m so với mực nước biển, nổi tiếng với 108 hồ nước (gọi là “hải tử”), màu nước biến đổi kỳ ảo theo mùa và thời tiết. Toàn bộ khu vực có hình chữ Y, gồm: Nhánh phải - Nhật Tắc Câu (日则沟), Nhánh trái - Tác Tra Oa Câu (则查洼沟) và Thân chữ Y - Thụ Chính Câu (树正沟). Điểm giao nhau của ba tuyến là Trung tâm Nặc Nhật Lãng 诺日朗中心站.
1. Nhánh phải - Nhật Tắc Câu (日则沟)
Đây là nhánh được yêu thích nhất, nơi tập trung nhiều hồ “ngũ sắc” và thác nước hùng vĩ.
- Phương Thảo Hải (芳草海): có độ cao 2.910 mét so với mực nước biển. Đây là hồ ngập úng (đầm lầy), dài 540 mét, rộng 4-20 mét, sâu 2-4 mét, diện tích 5.000 m², dung tích nước 10.000 m³. Đúng như tên gọi, nơi đây mọc đầy những loài hoa cỏ kỳ lạ, đặc biệt là tiết tiết thảo (节节草) và nha thiệt thảo (鸭舌草). Hồ chủ yếu được cung cấp nước từ các suối thượng lưu và nước mưa; đáy hồ phân bố các phễu canxi hóa. Mỗi mùa hồ đều mang một vẻ đẹp riêng: mùa xuân cỏ xanh mướt như thảm, mùa hè hoa nở rực rỡ, mùa thu thắm một màu vàng óng, mùa đông trắng tinh và lấp lánh như pha lê.
- Hồ Thiên Nga (天鹅海): có độ cao 2.905 mét so với mực nước biển, dài 720 mét, rộng 50-100 mét, sâu 2-6 mét, diện tích 43.000 m², dung tích nước 200.000 m³, nối liền với hạ lưu Thảo Hải. Đây là hồ bán đầm lầy, bốn bề được bao bọc bởi rừng núi rậm rạp và hoa cỏ tươi tốt, nằm trên lộ trình từ Rừng Nguyên Sinh đi xuống. Trên mặt hồ rộng lớn, cỏ dại xanh mướt, hoa rừng khoe sắc rực rỡ, một dòng nước trong uốn lượn chảy qua, thỉnh thoảng lại thấy đàn thiên nga chao liệng, từng nhóm vịt trời thong dong bơi lội. Nhờ ít du khách, khu vực này toát lên một bầu không khí yên bình và tĩnh lặng.
- Tiễn Trúc Hải (箭竹海): có độ cao 2.629 mét so với mực nước biển. Hồ dài 1.184 mét, rộng 144-268 mét, sâu 5-10 mét, diện tích 151.000 m², dung tích nước 930.000 m³. Hồ được nuôi dưỡng bởi nguồn nước ngầm ổn định, mực nước thay đổi theo năm rất ít, mùa đông không đóng băng. Ven hồ, Tiễn Trúc - loài tre yêu thích của gấu trúc, mọc um tùm, xen lẫn những hàng tùng thẳng tắp; giữa mặt nước, núi non đối diện soi bóng, bóng trúc khẽ lay trong gió. Mặt hồ trải dài, nước xanh biếc, soi bóng rõ rệt đến mức khó phân biệt được là núi chìm xuống hồ hay hồ ngập lên núi. Cảnh quan đặc sắc của nơi này là hiện tượng “phục mộc tái sinh” - những khúc gỗ chết đã bị canxi hóa dưới nước, nhưng trên đó lại mọc lên những cây non mới, như thể “cây khô gặp mùa xuân”. Ngoài ra, nơi đây còn nổi tiếng nhờ xuất hiện trong bộ phim “Anh Hùng” (英雄) của Trương Nghệ Mưu, với cảnh so kiếm giữa Tàn Kiếm và Vô Danh, khiến tên tuổi của hồ vang xa.
- Hồ Gấu Trúc (熊猫海): có độ cao 2.574 m so với mực nước biển, tổng chiều dài 670 m, chiều rộng từ 109-237 m, độ sâu trung bình 15,6 m, diện tích khoảng 10,8 ha, dung tích nước khoảng 1,8 triệu m³. Đây là hồ chắn băng (冰川堰塞湖, hồ được hình thành do một con sông hoặc thung lũng bị chặn bởi đất đá, băng, hoặc sạt lở) và được đặt tên theo sự xuất hiện của gấu trúc tại đây. Mực nước thay đổi theo mùa, dao động khoảng 5-7 m. Vào mùa nước đầy, hồ tràn ra tạo thành thác nước cao ngoạn mục; vào mùa khô, lộ ra các bãi cát canxi vàng rực rỡ. Trong hồ, đàn cá đuôi nứt Gia Lăng (嘉陵裸裂尻鱼) bơi lội tung tăng cũng là một điểm đặc sắc nổi bật. Người ta nói rằng trước đây, Cửu Trại Câu từng có những chú gấu trúc khổng lồ sinh sống và chúng rất thích đến đây để lang thang, uống nước và kiếm ăn, do đó có tên là Hồ Gấu Trúc.
- Thác nước Gấu Trúc (熊猫海瀑布): nằm ở độ cao 2.574 m so với mực nước biển, cao 65 m, rộng 75 m. Còn có tên gọi khác là Thác Cao (高瀑布). Thác chia làm ba bậc, là thác nước có độ cao chênh lệch lớn nhất ở Cửu Trại Câu. Vào mùa nước nhiều, lượng nước từ thượng nguồn lớn hơn lượng thấm, hồ đầy nước, tràn qua bờ tạo thành thác; vào mùa khô, thác cạn nước, phía dưới thác hình thành các tác phẩm điêu khắc từ băng tự nhiên.
- Ngũ Hoa Hải (五花海): nằm ở độ cao 2.462 m so với mực nước biển, dài 450 m, rộng 313 m, sâu 9 m, là hồ chắn (堰塞湖) hình thành do sạt lở và bùn đá làm tắc các thung lũng băng nguyên thủy. Nơi đây được mệnh danh là “một tuyệt cảnh của Cửu Trại Câu 九寨沟一绝” và “tinh hoa của Cửu Trại 九寨精华”. Hồ Ngũ Hoa (五花海) là hồ nhiều màu sắc nhất ở Cửu Trại Câu: đáy hồ với canxi hóa, tảo, cỏ nước và cây khô khi phản chiếu, khúc xạ ánh sáng khác nhau kết hợp với bóng mây trắng, trời xanh, cỏ xanh và rừng tùng trên mặt hồ tạo nên màu vàng nhạt, xanh lục, xanh đậm, xanh trời, xanh thẫm, xanh lam, v.v. hòa trộn như những viên ngọc khổng lồ. Nhìn từ trên cao, toàn cảnh hồ giống như con khổng tước xòe đuôi.
- Khổng Tước Hà Đạo (孔雀河道): là dòng sông chảy từ cửa xả của Hồ Ngũ Hoa (五花海) xuống thung lũng sâu. Dòng sông như một bức tranh sơn dầu với những màu sắc rực rỡ nhất, đồng thời tựa như lông khổng tước, hòa quyện những sắc xanh và lam tuyệt đẹp nhất của trần gian.
- Thác nước Trân Châu Than (珍珠滩瀑布): nằm ở độ cao 2.433 m so với mực nước biển, cao trung bình 21 m, rộng 270 m. Thác hình thành trên bệ đá băng tích còn sót lại từ thời kỳ băng hà Tứ Tử (由第四纪冰川遗存的冰碛台地), trải qua quá trình canxi hóa (再经钙化作用), làm các bậc thác cao và vững chắc hơn, mặt thác lõm vào như hình trăng lưỡi liềm (瀑面后凹呈新月型). Khi nước đổ xuống đáy thung lũng, phát ra tiếng nước vang dội. Nơi đây có hàm lượng ion âm cực kỳ dồi dào, cao gấp hàng trăm lần so với vùng đồng bằng, được mệnh danh là “lá phổi xanh tự nhiên”.
- Trân Châu Than (珍珠滩): nằm ở độ cao 2.450 m so với mực nước biển, bề mặt thác rộng 112,3 m, dài 189 m, độ dốc trung bình 20°, chênh lệch chiều cao tương đối 15 m. Là thác có bề mặt rộng nhất trong Cửu Trại Câu, hình thành từ các bồi tích canxi cacbonat. Dưới ánh nắng, dòng nước tuôn chảy qua bề mặt gồ ghề, bắn lên vô số giọt nước, tựa những viên trân châu trắng tinh, lấp lánh, nên mới có tên gọi vậy. Nơi đây từng xuất hiện trong phần mở đầu của bộ phim truyền hình “Tây Du Ký” (西游记) - cảnh Đường Tăng cùng đồ đệ dắt ngựa lội nước - và cũng là bối cảnh mê cung tuyệt đẹp trên núi Vu Sơn (虞山) trong trò chơi nhập vai “Cổ Kiếm Kỳ Đàm: Cầm Tâm Kiếm Phách Kim Hà Tại” (古剑奇谭:琴心剑魄今何在). Truyền thuyết kể rằng: Ngày xưa, một nữ thần đi ngang qua đã đem lòng yêu chàng trai người Tạng. Chàng tặng nàng một chuỗi ngọc trai, nàng đáp lại bằng một chiếc rìu thần khai sơn. Chàng dùng rìu mở kênh dẫn nước, nhưng việc này khiến thiên đế nổi giận, sai binh bắt nữ thần. Trong lúc hỗn loạn, họ giật đứt chuỗi ngọc trên cổ nàng; những viên ngọc rơi xuống đất, hóa thành bãi thác lung linh - Chân Châu Than ngày nay.
- Kính Hải (镜海): nằm ở độ cao 2.367 mét so với mực nước biển, dài 1.155 mét, rộng 241 mét, sâu 31 mét. Đây là hồ lớn thứ ba ở Cửu Trại Câu, được đặt tên theo mặt nước phẳng lặng như gương, phản chiếu mây trời, núi biếc, cánh chim xa - trong veo đến mức bóng còn đẹp hơn thực cảnh. Kính Hải (镜海) nổi tiếng với ba kỳ quan: Bóng in đẹp hơn cảnh thực (倒影胜实景), mặt hồ phẳng lặng như gương, phản chiếu núi tuyết, rừng xanh còn duyên dáng hơn cảnh thật, chỉ có thể thấy rõ trước 9:00 và sau 17:00. Dải sóng ánh bạc (水带波光), vào mùa hè, khi mưa bụi rơi lất phất trên mặt hồ tạo nên một dải nước óng ánh, sáng lấp lánh, kéo dài từ giữa hồ đến tận bờ xa, phẳng lặng khác biệt với sóng gợn lăn tăn xung quanh, nó lúc ẩn lúc hiện, như thực như hư, chẳng khác nào ảo ảnh biển trời. Trăng gầy soi bóng nước (镜海瘦月), và đêm trăng sáng, dù trăng tròn hay khuyết, khi gió lặng sóng yên, ánh trăng trong trẻo in xuống hồ sâu như treo giữa trời, lại như mọc từ đáy nước, đẹp đến mức ngỡ chỉ cần đưa tay là chạm được.
- Thác nước Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布): nằm ở độ cao 2.343 m so với mực nước biển, cao 24,5 m, rộng 320 m, là thác canxi hóa núi cao rộng nhất Trung Quốc. Dòng nước mạnh mẽ từ Quần Hải Nặc Nhật Lãng (诺日朗群海) tuôn chảy từ các bụi cây trên đỉnh thác, tựa những dải khăn trắng Hada, nước chảy cuồn cuộn, vang động cả thung lũng. Vào mùa đông, thác hóa thành tấm rèm băng khổng lồ, vô số cột băng treo lơ lửng trên vách đá dựng đứng, tạo nên thế giới băng pha lê hiếm có. Những tác phẩm điêu khắc băng với hình dạng độc đáo, ánh sáng chiếu xuyên tạo vẻ đẹp huyền bí màu xanh dương, là một trong sáu tuyệt phẩm của Cửu Trại Câu, gọi là “Băng xanh” (是九寨沟六绝之一“蓝冰”). Mùa thu, thác đổ giữa lá vàng rực rỡ, rất hùng tráng.
- Nặc Nhật Lãng Quần Hải (诺日朗群海): gồm 20 hồ canxi hóa lớn nhỏ, phát triển hiện tượng ăn mòn canxi hóa. Các hồ phân bố ở độ cao 2.353-2.365 m so với mực nước biển, tổng diện tích khoảng 36.280 m². Nguyên nhân hình thành tương tự các đập đá ven và hồ màu (其成因类似边石坝、彩池). Nặc Nhật Lãng Quần Hải được phân bố chặt chẽ, kéo dài hơn 400 m, kích thước, hình dạng và độ sâu khác nhau; hồ lớn nhất dài 185 m, rộng 45 m; hồ nhỏ nhất dài 20 m, rộng 15 m; độ sâu thường từ 7-20 m, hồ sâu nhất đạt 23 m.
2. Nhánh trái - Tắc Tra Oa Câu (则查洼沟)
Khu vực cao hơn, khí hậu mát lạnh, cảnh núi hồ xen kẽ.
- Ngũ Thái Trì (五彩池): nằm ở độ cao 3.010 m so với mực nước biển, dài khoảng 100 m, rộng 60 m, sâu 6,6 m. Đây là hồ nhỏ nhất nhưng rực rỡ nhất trong Cửu Trại Câu, được mệnh danh là “Mắt của Cửu Trại” (九寨之眼). Nguồn nước hồ được bổ sung từ nước ngầm, mùa đông mặt hồ cũng không đóng băng. Dưới tác động của ánh nắng, tảo và quá trình canxi hóa, nước hồ hiện ra với nhiều sắc màu lung linh (湖水五彩斑斓).
- Thượng Quý Tiết Hải (上季节海) và Hạ Quý Tiết Hải (下季节海): Từ Ngũ Sắc Trì (五彩池) đi xuống, chẳng mấy chốc bạn sẽ đến Thượng Quý Tiết Hải (上季节海). Hạ Quý Tiết Hải (下季节海) nằm phía dưới Thượng Quý Tiết Hải, khoảng cách giữa hai hồ khá xa nhưng mỗi hồ lại mang một nét đẹp riêng. Đây là hai hồ khá độc đáo trong Cửu Trại Câu, mực nước thay đổi theo mùa: vào mùa thu nước dâng cao, còn những thời điểm khác trong năm, phần lớn thời gian hồ như ẩn mình trong lòng núi, yên lặng say ngủ, toát lên vẻ đẹp tinh tế của năm tháng và sự hài hòa của đất trời. Thượng Quý Tiết Hải (上季节海) là một hồ đặc trưng trong Cửu Trại Câu, nằm ở độ cao 2.910 m so với mực nước biển, dài 680 m, rộng 200 m, sâu 3 m, thuộc loại hồ chắn băng (冰川堰塞湖). Nằm sát Ngũ Sắc Trì, nước hồ biến đổi theo mùa, lúc đầy lúc cạn. Mùa thu, khi mưa nhiều, hồ đầy nước và xanh thẳm như ngọc; mùa hè nước nông, ánh lên màu xanh biếc; đầu đông trở đi, nước rút cạn, đáy hồ phủ đầy cỏ xanh, biến thành bãi chăn thả. Tại đây mọc cây Nhược Hi Vị Kỳ (若希维奇) - loài thực vật được Liên Hợp Quốc xếp vào nhóm bảo vệ cấp một. Hạ Quý Tiết Hải (下季节海): nằm ở thung lũng cao 2.627 m so với mực nước biển, một thung lũng đầy hoa cỏ, mực nước cũng thay đổi theo mùa. Mùa thu mưa nhiều, hồ đầy và trong xanh nhất, nhìn xa như vệt mực lam tươi. Vào mùa đông và mùa xuân, nước cạn dần, đến đầu mùa hạ có khi khô trơ đáy, để lộ thảm cỏ mượt - thiên đường chăn thả trâu ngựa. Bên đường gần hồ có vài cây cổ thụ cao lớn, đến cuối thu lá chuyển vàng rực, nhìn từ xa như cả tán cây được dát vàng. Rời Hạ Quý Tiết Hải (下季节海), men theo đường quanh núi đi xuống, hai bên là rừng cây lá đổi màu rực rỡ, bên trái còn có một thung lũng nhỏ. Vào mùa thu, nơi này rực rỡ như bức tranh, khiến người qua như lạc bước giữa khung cảnh thần tiên.
3. Thân chữ Y - Thụ Chính Câu (树正沟)
Là trung tâm của Cửu Trại Câu, nhiều hồ liên hoàn, gần khu làng Tạng.
- Thác nước Thụ Chính (树正瀑布): nằm ở độ cao 2.295m so với mực nước biển, cao 11m, rộng 62m. Thác uốn cong hình vòng cung, dòng nước đổ xuống theo nhiều bậc liên tiếp, tạo thành chuỗi thác nối liền nhau. Trên thân đập phủ đầy cây bụi, quanh năm chịu dòng nước xối rửa, hình thành quần thể thực vật độc đáo và cảnh quan thiên nhiên hiếm có trên thế giới. Thác Thụ Chính (树正瀑布) nằm ngay bên đường lớn trước Thụ Chính Trại, là thác nước đầu tiên chào đón du khách khi bước vào thung lũng, đồng thời cũng là thác nhỏ nhất trong “Tứ đại thác” của Cửu Trại Câu. Tuy quy mô khiêm tốn, nhưng vẻ đẹp mạnh mẽ vẫn đủ khiến những ai lần đầu tới đây phải sững sờ.
- Quần Hải Thụ Chính (树正群海): nằm ở độ cao từ 2.187 - 2.280 mét so với mực nước biển. Địa hình nơi đây được hình thành trên nền đáy thung lũng sông chồng chất trầm tích do dòng bùn đá (泥石流) để lại, sau đó tiếp tục được bồi đắp bởi lớp trầm tích canxi hoá, tạo thành 19 hồ lớn nhỏ, tựa như 19 viên ngọc bích xanh biếc, được khảm trong thung lũng núi sâu, xen kẽ bởi cây rừng và những thác nước bạc trắng. Chúng nối tiếp nhau, tựa một chuỗi ngọc lục bảo lộng lẫy mà thiên nhiên trao tặng cho Thụ Chính Trại. Tại đây, rừng cây, hồ nước và những thác nhỏ, tạo nên bức tranh thiên nhiên độc đáo với vẻ đẹp: “Cây mọc trong nước, nước chảy giữa rừng, người như đang du ngoạn trong tranh 树在水中生，水在林间流，人在画中游”.
- Thụ Chính Trại (树正寨): là một làng của người Tạng Khương nằm trong Thụ Chính Câu (树正沟), phía sau có núi thần Đạt Cách Nam (达戈男神山) cao 4.200m so với mực nước biển, phía trước hướng ra Quần Hải Thụ Chính (树正群海). Trong làng có tháp Cửu Bảo Liên Hoa Bồ Đề (九宝莲花菩提塔), biểu trưng cho sự đoàn kết, hòa thuận và hạnh phúc của chín ngôi làng người Tạng. Nơi đây từng được xây dựng thành làng văn hóa dân tộc, du khách có thể chiêm ngưỡng kiến trúc, tranh trang trí mang đậm phong cách Tạng, trang phục truyền thống, và trải nghiệm đời sống thường nhật của người dân Tạng - từ ăn, mặc, ở đến đi lại.
- Lão Hổ Hải (老虎海): nằm ở độ cao 2.298 m so với mực nước biển, dài 310 m, rộng 194 m, sâu 23 m, với dung tích hồ chứa khoảng 1,1 triệu m³. Vì vậy, ngay cả vào mùa đông, hồ vẫn luôn đầy ắp nước. Nước ở đây có xanh biếc do khoáng chất vôi hóa tạo thành, màu sắc biến đổi từ xanh nhạt đến lam ngọc rồi xanh thẫm, hòa quyện đều đặn như một dải lụa óng ánh. Nước trong vắt đến mức có thể nhìn rõ những thân cây đã ngã xuống đáy hồ. Những cây ấy trải qua ngàn năm, được lớp đá vôi bao bọc, không hề mục nát, giữ nguyên hình dáng nguyên sơ. Vào cuối thu, những ngọn đồi ven hồ được bao phủ bởi sắc màu rực rỡ, phản chiếu xuống mặt hồ trong vắt, tạo nên những mảng màu rực rỡ và loang lổ, tựa như sọc vằn trên lưng hổ.
- Ngọa Long Hải (卧龙海): nằm ở độ cao 2.220 m, dài khoảng 253 m so với mực nước biển, rộng 225,5 m, sâu 24 m. Dưới đáy hồ có một dải đê canxi màu vàng nhạt, hình dáng như một con rồng khổng lồ đang nằm ngủ dưới làn nước. Khi mặt hồ yên ả, qua làn nước trong vắt có thể thấy rõ “rồng” nằm bất động; gió nhẹ thổi qua, sóng gợn lăn tăn khiến thân rồng như đang cựa mình; gió mạnh hơn, sóng nước dâng lên, rồng như bừng tỉnh, lắc đầu vẫy đuôi; khi gió lớn, mặt hồ vỡ tung, con rồng như bay vút lên không, rồi biến mất không để lại dấu vết. Mặt hồ phẳng lặng, trong vắt và óng ánh như một viên lam ngọc khổng lồ được mài nhẵn. Bao quanh là muôn loài hoa cỏ, cây cối bốn mùa thay áo. Xuân hạ, cây xanh phủ kín, sắc nước ngọc biếc càng thêm nồng đượm, say đắm lòng người. Thu sang, cả bờ hồ rực đỏ lá phong xen lẫn xanh thẫm, soi bóng xuống làn nước biếc, tạo nên cảnh sắc huy hoàng mê hoặc.
- Hỏa Hoa Hải (火花海): nằm ở độ cao 2.211m so với mực nước biển, dài 294m, rộng 232m, sâu 16m, dung tích chứa khoảng 450.000m³. Hồ được đặt tên “Hỏa Hoa” vì khi ánh nắng chiếu xiên xuống mặt nước, những gợn sóng lấp lánh như tia lửa. Năm 2017, trận động đất 7.0 độ Richter ở Cửu Trại Câu khiến đập chắn cửa thoát nước của Hỏa Hoa Hải (火花海) bị vỡ, tạo ra một vết vỡ dài 40m, rộng 12m, sâu 15m, làm biến mất cảnh quan hồ. Khi đó, khu vực xuất hiện hơn 100 vết nứt, vết dài nhất dài 50m, rộng 1m, sâu 6,9m. Sau nhiều lần nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng vật liệu sinh thái như trầm tích canxi bị động đất phá vỡ, đá rơi, và vữa từ gạo nếp để gia cố đập và các khe nứt, ngăn ngừa thảm họa thứ cấp, khôi phục lại cảnh quan hồ như xưa. Hồ được hình thành từ bùn đá tích tụ. Mùa nước dâng, mặt hồ xanh trong phẳng lặng như gương; mùa khô, vô số gò trầm tích vàng óng nổi lên tựa quần đảo giữa biển, vì thế còn được gọi là “Thiên Đảo Hồ” (千岛湖). Nước, mây và núi rừng hòa quyện, đẹp tựa một bức tranh sống động.
- Song Long Hải (双龙海): nằm ở độ cao 2.200 m so với mực nước biển, dài 290 m, rộng 247 m, sâu 9 m. Nhìn xuyên qua làn nước hồ trong vắt, có thể thấy hai dải đê sinh vật hóa đá ẩn dưới đáy hồ. Phần trên của đê được hình thành từ khoáng chất canxi, phần dưới là trầm tích băng hà, trông như hai con giao long khổng lồ, khi thì như đang chuyển động, khi lại như bất động. Người ta tin rằng nơi đây từng là chốn giao long quy ẩn, nên mặt hồ mới yên bình đến vậy. Nếu may mắn, bạn còn được ngắm đàn vịt trời bơi lội tung tăng hay cảnh thiên nga vỗ cánh bay lên - khiến lòng người say đắm, càng thêm hứng thú dạo chơi. So với nhiều hồ khác, Song Long Hải (双龙海) có phần kín đáo hơn, bởi nó được rừng cây xanh rậm bao phủ, chỉ khi đi trên lối gỗ xuyên rừng, hồ mới bất chợt hiện ra với dáng vẻ kiều diễm.
- Lô Vĩ Hải (芦苇海) hay Hồ Lau Sậy: nằm ở độ cao 2.192m so với mực nước biển, với một vách đá vôi cao khoảng 15m, rộng khoảng 10m ở phía đối diện bờ đông. Nhờ dấu vết phong hóa tự nhiên của đá kết hợp cùng những mảng thực vật phủ xanh, nơi đây hiện lên hình ảnh khuôn mặt thiếu nữ đoan trang, thanh tú. Tương truyền, đó chính là dung nhan của nữ thần Voluosemo (沃洛瑟嫫女神) trong truyền thuyết Cửu Trại Câu. Khi dạo bước giữa khung cảnh tuyệt đẹp của Lô Vĩ Hải (芦苇海), đừng quên tìm kiếm gương mặt kiều diễm của nữ thần núi Cửu Trại Câu - Voluosemo (沃诺色嫫) giữa những dãy núi trùng điệp đối diện mặt hồ. Ngũ quan rõ ràng, mái tóc dài bay nhẹ trong gió, nàng lặng lẽ dõi theo và chở che cho Cửu Trại Câu - chốn tiên cảnh đẹp bậc nhất nhân gian.
- Bồn Cảnh Than (盆景滩): nằm ở độ cao 2.190 m so với mực nước biển, dài 218 m, rộng 98 m, sâu 0,8 m, còn gọi là Bồn Cảnh Hải, tiếng Tạng là Giáp Châu Thố (甲珠措), là cảnh quan suối nông đầu tiên khi bước vào Cửu Trại Câu. Trên bãi nông, liễu, bách, dương, tùng, đỗ quyên cùng nhiều loài hoa cỏ mọc chen với đá cuội, quanh gốc cây được bao bọc bởi lớp trầm tích canxi tạo thành những bờ nhỏ cao hơn mặt nước, trông như từng cụm bonsai thiên nhiên.
III. Di chuyển và chỗ ở
1. Cách đến Cửu Trại Câu
1.1 ✈️ Đi máy bay
Sân bay Cửu Trại Hoàng Long (九寨黄龙机场) là sân bay du lịch nội địa Trung Quốc, thuộc huyện Tùng Phan (松潘县), thị trấn Xuyên Chủ Tự (川主寺镇), cách Hoàng Long (黄龙) 55.8 km, cách Cửu Trại Câu 88 km. Đây là sân bay cao nguyên, độ cao 3448 m, nằm trong top 3 sân bay cao nguyên của Trung Quốc. Từ sân bay có xe khách của Công ty vận tải du lịch Cửu Trại & Hoàng Long (四川九寨&黄龙旅游客运公司) đi thẳng đến các điểm tham quan chính. Các tuyến bay hiện có: Bắc Kinh (北京), Thượng Hải (上海), Hàng Châu (杭州), Tây An (西安), Trùng Khánh (重庆), Thành Đô (成都), v.v. Ngoài ra có các chuyến: Hạ Môn (厦门) quá cảnh Thành Đô (成都), Quảng Châu (广州) quá cảnh Trùng Khánh (重庆). Đây là cách nhanh nhất, tiết kiệm thời gian, phù hợp lịch trình gấp.
1.3. 🚌 Đi xe khách/ xe bus đường dài
Từ Thành Đô (成都) bắt xe ở Bến xe Tân Nam Môn (新南门车站) hoặc Bến xe Trà Điếm (茶店子车站). Thời gian: 6-7 tiếng, giá vé khoảng 170-230 tệ. Trên đường đi ngắm núi non hùng vĩ, nhưng đường nhiều đèo dốc quanh co.
1.4. 🚗 Tự lái xe/ thuê xe riêng
Từ Thành Đô (成都) → Cửu Trại Câu khoảng 440 km (8-9 tiếng). Tuyến phổ biến: Thành Đô (成都) - Đô Giang Uyển (都江堰) - Mậu Huyện (茂县) - Tùng Phan (松潘) - Xuyên Chủ Tự (川主寺) - Cửu Trại Câu. Ưu điểm: linh hoạt, có thể dừng check-in dọc đường (cổ thành Tùng Phan, thảo nguyên, núi tuyết). Nhược điểm: đường núi nhiều khúc cua, lái xe lâu dễ mệt.
2. Chỗ lưu trú
2.3. Tùng Phan 松潘 (gần Hoàng Long)
Tùng Phan là thị trấn cổ nổi tiếng, cách Hoàng Long khoảng 30-40 phút xe. Nếu lịch trình ngày 1 chơi Hoàng Long, ngày 2 đi Cửu Trại Câu, có thể chọn ở đây 1 đêm. Không quá tiện nếu bạn định sáng sớm vào Cửu Trại Câu, nhưng lại phù hợp nếu thích khám phá thị trấn cổ + văn hóa Tây Tạng.
IV. Trọn bộ bí kíp khám phá Cửu Trại Câu
1. Bí kíp “săn ánh sáng, ngắm biển hồ 追光看海”
1.1. Ánh sáng - yếu tố quyết định màu hồ
Màu của hồ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: ánh sáng, độ sâu, khoáng canxi (钙华), môi trường xung quanh, v.v. nhưng ánh sáng mới là “ông trùm” quyết định.
1.3. Ví dụ thực tế
Trường Hải (长海) trước 10:00 sáng nhìn đen thui, vì sáng sớm mặt trời còn thấp, góc chiếu lớn → ánh sáng phản xạ hết. Hồ lại sâu 90m, chưa “nạp đủ pin”.
Ngũ Thái Trì (五彩池) khoảng 10:00 sáng là rực rỡ nhất, vì hồ nông, diện tích nhỏ → “sạc” nhanh.
Lô Vỹ Hải (芦苇海) đẹp nhất khi hoàng hôn, vì chỉ sâu 0,3m - ánh sáng chiều tà xuyên qua vừa đủ. Nếu quá sáng, màu sẽ gắt, nhưng ánh chiều muộn thì dịu, vừa phải.
1.5. Hồ ở nhánh trái - Tắc Tra Oa Câu (则查洼沟)
- Trường Hải (长海): Từ sau 12:00 trưa bắt đầu đẹp, 17:30 là đỉnh cao. Hồ này phải “sạc đầy” rồi xả bớt chút, mới lộ ra dải lụa xanh ngọc trên nền xanh lam. Giữa trưa nắng cao, màu xanh đậm nhưng đơn điệu. Chờ đến khi mặt trời hạ xuống, ánh sáng chiếu xiên, phản chiếu như kim cương rắc trên mặt hồ, dải lụa xanh bồng bềnh ánh vàng - lúc đó mới thật sự “đỉnh”.
- Ngũ Thái Trì (五彩池): Ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết hay thời gian. Ngày mưa, trời âm u, thậm chí giông gió vẫn đẹp. Nhưng có một điều kỳ diệu ít ai biết: trong điều kiện ánh sáng - thời gian - góc nhìn đặc biệt, bạn sẽ thấy hồ biến từ xanh đen bình thường sang rực rỡ phát quang, kéo dài khoảng 40 phút. Muốn bắt khoảnh khắc này cần chuẩn bị kỹ và may mắn cực cao (mình có viết chi tiết về Ngũ Thái Trì (五彩池) bên dưới).
1.7. Hồ ở nhánh giữa - Thụ Chính Câu 树正沟
- Hồ Tê Giác (犀牛海): Đây là hồ lớn thứ hai ở Cửu Trại Câu, cần ánh sáng mạnh “sạc” đầy mới đổi màu. Ngay cả vào ngày hè nắng đẹp, trước 9:00 sáng hồ vẫn tối đen. Khi nắng chiếu trực tiếp, màu nước dần nhạt và sáng lên. Khoảng 12:00 - 14:00, hồ hiện lên màu xanh Tiffany mà nhiều người mê mẩn. Muốn chụp đẹp, bạn nên đi bộ sang đường ván gỗ bên trong để tránh bị ngược sáng.
- Lão Hổ Hải (老虎海): Điểm đặc biệt của hồ này là từ bờ vào trung tâm, cùng một thời điểm có thể thấy ít nhất 4 sắc xanh khác nhau - nhạt dần tới đậm dần - do lòng hồ hình phễu: ven hồ rất nông, giữa hồ sâu trên 20m. Hồ rất “kén” ánh sáng: ngày âm u thì không thấy rõ, nhưng khi nắng mạnh, toàn bộ mặt nước bừng sáng, kết hợp với bóng phản chiếu tạo hoa văn như vằn hổ - vô cùng độc đáo. Nên ghé sau 11:00.
- Quần Hải Thụ Chính (树正群海): Gồm 19 hồ xếp tầng như bậc thang. Điểm nhấn là sự kết hợp giữa rừng cây và mặt hồ, cùng tiếng nước róc rách. Hồ này không kén thời gian, bạn nên đi trên đường ván gỗ bên trong - nơi được mệnh danh là “con đường chữa lành”.
- Ngọa Long Hải (卧龙海) và Song Long Hải (双龙海): Ngọa Long Hải có một dải đê vôi hóa giữa đáy, trông như sống núi giữa hồ. Nước từ 2 bên bờ đê dần sâu hơn, màu cũng chuyển đậm dần - khác với sự loang màu rực rỡ của Lão Hổ Hải, ở đây màu thay đổi theo tầng bậc. Song Long Hải tương tự, nhưng nông hơn, nhiều mảng vôi hóa lộ ra hơn nên màu tươi sáng hơn. Cả hai đều cần ánh sáng tốt, đặc biệt Ngọa Long Hải, nên đến sau 10:00.
- Hỏa Hoa Hải (火花海): Trước động đất, đây từng là điểm sáng rực rỡ nhất của Cửu Trại Câu: hàng ngàn điểm sáng lấp lánh như tia lửa khiến nhiều người ngẩn ngơ hoặc xúc động đến rơi nước mắt. Sau động đất, cảnh quan có giảm đôi chút, nhưng cấu trúc tạo hiệu ứng “lửa” vẫn còn. Khoảng 17:00 chiều nắng đẹp là lúc rực rỡ nhất. Từ cả hai bờ nhìn về hướng thác đổ, bạn sẽ thấy hiệu ứng lấp lánh khác nhau. Nếu chỉ đủ thời gian cho một bên, hãy chọn lối bên trong - đây là cảnh tượng độc nhất vô nhị.
- Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布), Thác Thụ Chính (树正瀑布), Hồ Bồn Cảnh (盆景海): Ba điểm này giống các thác ở tuyến phải đã nói trước đó: dưới ánh nắng sẽ đẹp hơn, cầu vồng từ làn sương cũng rõ hơn, nhưng không kén thời gian như các hồ, nên không cần căn giờ quá kỹ. Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布), nếu còn sức, nhất định leo sang đài quan sát đối diện để ngắm - tầm nhìn siêu rộng và rất đẹp.
- Lô Vĩ Hải (芦苇海): Một “bí cảnh” cần đi bộ để tới. Nổi bật với sự tương phản giữa gam lạnh và nóng - dải lụa xanh ngọc bích uốn lượn giữa đồng lau vàng óng, như một bức tranh sơn dầu. Hồ rất nông, chỉ cần có ánh sáng là 20 phút đã “sạc” đủ, nên không quá kén thời gian. Tuy nhiên, khoảnh khắc đẹp nhất về mặt cảm xúc là khi hoàng hôn buông - cảnh “Lô Vĩ hoàng hôn” là một trong những khoảnh khắc kinh điển của Cửu Trại Câu.
2. Chơi Cửu Trại Câu mùa thu thế nào cho “đáng đồng tiền”
2.1. Về rừng lá đỏ (彩林)
Mùa lá đỏ (thu vàng) ở Cửu Trại Câu thường rơi vào giữa tháng 10 đến đầu tháng 11, đẹp nhất là khoảng 15/10 - 30/10.
- Đầu tháng 10: rừng bắt đầu chuyển màu, lá xanh xen vàng.
- Giữa - cuối tháng 10: đỉnh điểm, lá rực rỡ đỏ, vàng, cam, phản chiếu xuống hồ tạo cảnh “núi nước cùng màu”.
- Đầu tháng 11: lá bắt đầu rụng nhiều, màu sắc dịu dần.
Nếu bạn muốn chụp ảnh cảnh hồ nước xanh trong soi bóng rừng đỏ vàng, thì 27/10 thường sẽ trúng ngay thời kỳ đẹp nhất. Cách chơi và điểm ngắm rừng lá đỏ xem ở mục hướng dẫn bên dưới.
2.2. Về cảnh tuyết (雪景)
Từ giữa đến cuối tháng 11, khu vực Tây Tứ Xuyên (川西) sẽ chính thức vào đông, khí hậu đã đủ điều kiện “chỉ cần bão hòa hơi nước là sẽ thành tuyết”. Những ai muốn vừa “chạm” vào những ngày cuối của rừng lá đỏ (彩林) vừa có cơ hội săn cảnh tuyết (雪景) thì đây là thời điểm có thể thử vận may.
2.4. Những hồ bắt buộc phải xem
Ban ngày đã rút ngắn, thời gian càng gấp thì càng phải ưu tiên:
- Nhóm “ngôi sao tạp chí”: Hồ Ngũ Hoa (五花海) - “anh cả” tuyến phải, Chuỗi ngọc bảo thạch Thụ Chính Quần Hải (树正群海), pháo hoa rực rỡ Hỏa Hoa Hải (火花海), bức tranh sơn dầu ba chiều Lô Vĩ Hải (芦苇海).
- Nhóm thứ hai: Các hồ ngay trên đường đi cùng nhóm “sao” ở trên, ví dụ Ngoạ Long Hải (卧龙海) và Song Long Hải (双龙海) nằm kẹp giữa Hỏa Hoa Hải (火花海), hoặc Trân Châu Than (珍珠滩) ở hạ lưu Ngũ Hoa Hải (五花海).
- Nhóm thứ ba: Phương Thảo Hải (芳草海) - buổi sáng có thể tạm đóng vì đường trơn, Hồ Tê Giác (犀牛海), Kính Hải (镜海) đều rất đẹp. Nếu tình cờ gặp thì hãy cho chúng cơ hội “tỏa sáng”.
6. Nhắc nhở
Sau khi xem hướng dẫn Bí kíp “săn ánh sáng, ngắm biển hồ” và “Cách phân bổ chính xác thời gian 1 ngày tham quan”, bạn cần tùy mùa (thời gian chiếu sáng ban ngày) để điều chỉnh chút ít. Tinh thần của hai hướng dẫn này không thay đổi: tận dụng từng phút, nắm bắt ánh sáng đẹp nhất. Đến Cửu Trại Câu (九寨沟) là để trải nghiệm “chất lượng cao”, không phải chỉ đi cho biết.
3. Những góc máy “săn” rừng lá đỏ mùa thu
- Khi nào rừng lá đỏ xuất hiện: Khi ánh nắng giảm bớt, nhiệt độ hạ xuống, rừng lá đỏ sẽ tới. Nếu trong năm thời tiết nóng, mùa lá đỏ sẽ đến muộn hơn, bắt đầu từ cuối tháng 10 và kéo dài khoảng 20 ngày.
- Vì sao rừng lá đỏ ở đây có chiều sâu: Rừng lá mùa thu ở Cửu Trại Câu có độ phân tầng và chi tiết rất mạnh, do chủng loại thực vật phong phú. Nhìn xa thấy đỏ - vàng - xanh, nhưng thực tế không chỉ 3 màu. Riêng màu đỏ đã hơn 10 loại: đỏ tươi của phong 5 thùy (鸡爪槭), đỏ sẫm của phong ba lá (三角枫), cam đỏ của cây liên hương (连香树), v.v. Bạn chỉ cần nhớ: độ cao khác nhau thì loại cây khác nhau, mỗi nơi đều có cảnh đẹp riêng.
- Nguyên tắc ngắm: càng lên cao, oxy càng ít, thông tùng càng nhiều, rừng lá đỏ càng ít. Về quy luật: lưng chừng núi > chân núi > đỉnh núi. Khi đi thực tế, lấy khu Trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗) làm tâm, rồi di chuyển lên hoặc xuống là hợp lý. Ví dụ: Trên tuyến trái, đỉnh Trường Hải (长海), cao hơn 3000m, các loài cây lá rộng như hoàng lô (黄栌), thanh cương (青冈), bạch dương (桦树) hầu như biến mất, thay vào đó là rừng thông xanh quanh năm, nên cảnh thu khá bình thường.
- Các vị trí chụp ảnh đẹp nhất:
① Ngũ Hoa Hải (五花海): điểm mang tính biểu tượng của mùa lá đỏ ở Cửu Trại Câu. Ba mặt được bao bọc bởi núi, rừng lá phân thành ba tầng rõ rệt: Tầng sát hồ là cây thân gỗ cao, tán tròn, khi ánh nắng chiếu vào như những chiếc đèn lồng khổng lồ. Tầng giữa là bạch dương đỏ (红桦), ngô đồng (乌桕), thanh cương thủy (水青冈) vàng óng - đỏ rực. Tầng trên cùng là phong (枫树), thông rụng lá (落叶松), cây đoan (椴树) màu trầm ấm, toát lên vẻ sang trọng. Sự đặc biệt ở Ngũ Hoa Hải là vừa có rừng lá phân tầng đẹp, vừa có hồ nước trong xanh nổi tiếng. Trời nắng giữa trưa, đứng trên 9 điểm dọc lối gỗ (xem bài bên dưới về Ngũ Hoa Hải) sẽ thấy sắc đỏ - vàng - tím in trên mặt nước, xanh - lam - lục dưới đáy hồ, góc nào chụp cũng thành ảnh đẹp.
② Quần Hải Thụ Chính (树正群海): tuyệt tác kết hợp giữa hồ và rừng lá đỏ. 19 hồ nước như lam ngọc, lục bảo được khảm giữa rừng lá đỏ vàng, sắc nóng - sắc lạnh hòa quyện, có người nói như bảng pha màu, có người bảo như tranh sơn dầu, nhưng tận mắt nhìn vẫn choáng ngợp hơn nhiều.
③ Kính Hải (镜海) và Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布): rừng lá ở Kính Hải không phân tầng rõ như Ngũ Hoa Hải, nhưng Kính Hải có “chức năng photocopy”: ánh nắng chiếu xuống, cả khu rừng được sao chép tỉ lệ 1:1 xuống mặt hồ, đôi khi “bóng” còn đẹp hơn cảnh thật. Thác Nặc Nhật Lãng mùa thu, từ góc nhìn trên cao, từng xuất hiện trong nhiều bộ ảnh và phóng sự của National Geographic.
④ Tê Ngưu Hải (犀牛海) và Lão Hổ Hải (老虎海): Tê Ngưu Hải là hồ lớn thứ hai của Cửu Trại Câu, dài và hẹp, khu này rừng lá vàng nhiều, nhìn xa có chút phong vị của Hồ Kanas (喀纳斯). Lão Hổ Hải lại nổi bật với mặt nước đổi sắc kỳ ảo, mùa lá đỏ thì hiệu ứng này đạt đỉnh.
⑤ Lô Vĩ Hải (芦苇海) hay Hồ Lau Sậy: lá đỏ không rực như các điểm trên, nhưng sậy cuối thu đã vàng óng, nước lại xanh như ngọc, xa xa là núi điểm chút sắc màu, mang một vẻ thơ mộng riêng.
- Nếu muốn thực sự đắm mình trọn vẹn trong “mùa thu cổ tích”, hãy đi bộ theo đường gỗ: từ Ngũ Hoa Hải đến Kim Linh Hải (金铃海), hoặc từ Quần Hải Thụ Chính đến Hỏa Hoa Hải (火花海). Một bên là rừng phong đỏ rực, một bên là thảm lá vàng óng ánh.
- Cuối cùng, mùa lá đổi màu chỉ có một lần trong năm, giữa mùa mà gặp gió lớn hay mưa to, mùa sẽ kết thúc sớm. Những thứ đẹp nhất thường ngắn ngủi - hãy trân trọng cơ hội.
4. Những góc máy “săn” băng tuyết mùa đông
Vào giữa tháng 11, khu vực Xuyên Tây (川西) sẽ chính thức bước vào mùa đông. Với Cửu Trại Câu, vé vào cửa và lượng khách có mùa thấp điểm, nhưng cảnh sắc thì không bao giờ có “mùa vãn”.
Top 10 cảnh mùa đông ở Cửu Trại Câu (九寨沟)
② Trường Hải (长海) - “Khúc ca Băng và Lửa 冰火之歌”
Thời gian: Đầu tháng 10 - đầu tháng 12
Khung giờ: Sáng sớm (khoảng sau 9:30, chỉ kéo dài ~10 phút)
Độ hiếm: Cao
Điều kiện thời tiết: Ngày hôm trước trời nắng và đêm đó cũng quang (mùa đông rất hiếm). Sáng hôm sau, do bốc hơi nhiệt, trên mặt hồ xuất hiện sương bức xạ. Nếu đúng lúc trời quang, khi mặt trời vừa nhô qua đỉnh núi và ánh sáng xiên chiếu xuống mặt hồ, hiện tượng này sẽ kéo dài khoảng 10 phút.
Khung cảnh: Sáng sớm, mặt hồ phủ một lớp sương trắng, bầu trời và mặt hồ đều tối thẫm, chỉ ở rìa đông sau núi có chút ánh sáng. Bỗng mặt trời vượt qua đỉnh, tia vàng tràn xuống, sương trắng lập tức hóa vàng óng, bốc lên ngùn ngụt.
Vị trí máy đẹp nhất: Đài quan sát ở trạm xe Trường Hải (đứng bên cây “Tùng Cờ - 旗松” là chuẩn nhất).
Lưu ý: Thường xuất hiện trước khi Trường Hải đóng băng 1-2 tuần (đầu tháng 12).
④ Kính Hải (镜海) - “Hoa trong gương 镜中花” (Ảnh 1)
Thời gian: Giữa tháng 11 - đầu tháng 3
Khung giờ ngắm: Cả ngày
Độ hiếm: Thấp
Điều kiện thời tiết: Sau tuyết rơi, trời quang, không gió, bầu trời xanh ngắt không một gợn mây.
Khung cảnh: Trên mặt nước hiện lên cả một thế giới băng tuyết hoàn chỉnh, hư hư thực thực, như ảo ảnh. Là phản chiếu hay cảnh thật? Đứng ngắm một lúc, bạn sẽ thấy khó phân biệt.
Vị trí máy đẹp nhất: Ngay tại đài quan sát có biển tên “Kính Hải 镜海” - rất dễ bắt gặp khi đi qua.
Lưu ý: Ánh sáng càng tốt, bóng phản chiếu càng rõ.
⑥ Ngũ Hoa Hải (五花海) - “Một hồ xanh 一池蓝” (Ảnh 3)
Thời gian: Giữa tháng 11 - đầu tháng 3
Khung giờ: Sau giữa trưa
Độ hiếm: Trung bình
Điều kiện thời tiết: Quanh hồ có tuyết đọng, trời nắng lớn.
Khung cảnh: Hồ chuyển sang màu thiên thanh dịu nhẹ, mang vẻ ấm áp của gốm sứ thời Tống, men nước thuần khiết, sang trọng và thanh nhã. Nhìn xa chỉ thấy một hồ xanh thẳm.
Vị trí máy đẹp nhất: Đoạn từ vị trí số 4 đến số 7 trên đường ván gỗ quanh Ngũ Hoa Hải (chi tiết trong hướng dẫn Ngũ Hoa Hải).
Lưu ý: Tuyết quanh hồ càng nhiều, màu nước càng thiên về xanh ngọc; ít tuyết, màu thiên về xanh lam.
⑨ Toàn cảnh Cửu Trại Câu - “Tuyết kim cương 钻石雪” (Ảnh 2)
Thời gian: Cuối tháng 12 - đầu tháng 2
Khung giờ: Cả ngày
Độ hiếm: Cao
Điều kiện thời tiết: Xuất hiện hiện tượng “tuyết nắng” (晴雪) - bầu trời quang sau khi tuyết rơi.
Khung cảnh: Các tinh thể băng lơ lửng trong không khí phản chiếu ánh mặt trời, lấp lánh như kim cương.
Vị trí máy đẹp nhất: Khắp toàn bộ Cửu Trại Câu (九寨沟) đều có thể bắt gặp.
Lưu ý: Đây là hiện tượng khí tượng hiếm gặp ở khu vực Tây Xuyên.
⑩ Ngũ Thái Trì (五彩池) - “Biển xanh tuyết trắng 蓝海配白雪” (Ảnh 3)
Thời gian: Giữa tháng 11 - đầu tháng 3
Khung giờ: Cả ngày
Độ hiếm: Thấp
Điều kiện thời tiết: Chỉ cần quanh hồ có tuyết đọng.
Khung cảnh: Xung quanh hồ trắng xóa một màu tuyết, nổi bật ở giữa là làn nước xanh lam pha ngọc lục bảo trong suốt, sắc màu rực rỡ hơn dưới nền trắng.
Vị trí máy đẹp nhất: Tầng 2 của lối gỗ quanh Ngũ Thái Trì (五彩池).
Lưu ý: “Biển xanh tuyết trắng” là cảnh mùa đông thường thấy ở Cửu Trại Câu. Lợi thế của Ngũ Thái Trì là màu nước ít chịu ảnh hưởng của ánh sáng, ngay cả ngày âm u màu vẫn đẹp, nên đây là hồ nên ngắm khi có tuyết.
5. Làm sao để có trải nghiệm tốt hơn trong ngày mưa
Chuyến đi Cửu Trại Câu mong đợi bấy lâu, chẳng may lại gặp trời âm u mưa ẩm, phải làm sao? “Hướng dẫn săn ánh sáng ngắm hồ” liệu còn hiệu quả không? Mình sẽ nói cách để trong ngày mưa vẫn có thể tận hưởng trọn vẹn.
Những hồ chịu ảnh hưởng ít nhất:
- Ngũ Thái Trì (五彩池) - “Cứu tinh” của ngày mưa: nông, “nạp sáng” nhanh, chỉ cần chút ánh sáng là rực rỡ; đáy toàn sỏi đá nên dù mưa to cũng không đục. Hồ này “toàn địa hình - toàn thời tiết” đều đẹp, ngày mưa lại càng có nét riêng.
- Lô Vĩ Hải (芦苇海) và Phương Thảo Hải (芳草海): Lô Vĩ Hải nông, nhu cầu ánh sáng thấp, chỉ cần chút nắng là sáng. Hồ này còn “biết phối đồ”: vàng óng của lau sậy hòa với dáng núi xa, ý cảnh luôn đầy. Lưu ý: không sợ âm u, nhưng đáy là bùn, mưa to sẽ đục. Phương Thảo Hải cũng tương tự.
- Ngọa Long Hải (卧龙海) và Song Long Hải (双龙海): Nhiều trầm tích thạch hoa nhô lên, khúc xạ ánh sáng như gắn cả dãy “bóng đèn” dưới nước, nên trời mưa vẫn sáng hơn các hồ khác.
- Trân Châu Than (珍珠滩): Cảnh “trân châu rơi khay ngọc” chẳng bị thời tiết ảnh hưởng; mưa to lại càng hùng tráng. (Lưu ý: đoạn lối đi ngang không có lan can, cẩn thận).
- Tất cả các thác nước: Gồm thác cong (Thác Tiễn Trúc Hải 箭竹海瀑布, Thác Thụ Chính Quần Hải 树正群海瀑布) và thác đổ thẳng (Thác Nặc Nhật Lãng 诺日朗瀑布, Thác Trân Châu Than 珍珠滩瀑布) hầu như không bị ảnh hưởng, chỉ là không còn cầu vồng.
Lời an ủi cuối: Ngày mưa, dạo bước trên lối gỗ ở Thụ Chính Quần Hải (树正群海) hay Phương Thảo Hải (芳草海) vẫn rất dễ chịu, thậm chí còn có hương vị riêng. Nghĩ theo hướng tích cực: còn lý do để quay lại Cửu Trại Câu lần nữa.
Mẹo nhỏ: Hãy chuẩn bị một đèn pin công suất mạnh (trong phạm vi hợp pháp). Ngày mưa, thử rọi xuống hồ, bạn sẽ thấy thế nào là “bùng nổ màu sắc”!
6. Bắt trọn khoảnh khắc đẹp nhất của biển hồ
6.1. Nhánh trái - Tắc Tra Oa Câu (则查洼沟)
a. Trường Hải (长海)
Có người từ Cửu Trại Câu (九寨沟) về nói rằng Trường Hải (长海) đẹp như Kanas (喀纳斯), giống như “giọt lệ xanh” giữa núi rừng. Nhưng cũng có người chê đen sì, chẳng khác gì ao cá - thất vọng tràn trề.
Thực ra, “thủ phạm” chỉ là thời tiết và thời điểm. Vậy nếu chỉ đi Cửu Trại Câu một lần mà muốn thấy Trường Hải ở khoảnh khắc đẹp nhất, bạn nên làm thế nào?
b. Ngũ Thái Trì (五彩池)
Sáng sớm vào khu thắng cảnh, xe buýt tham quan (观光车) sẽ ngẫu nhiên đi một trong hai tuyến. Nếu may mắn được đi tuyến trái (左线), bạn sẽ được chở thẳng lên Trường Hải (长海). Trường Hải lúc chưa có nắng sẽ đen ngòm, chẳng đẹp mấy. Đừng chần chừ, lập tức đi bộ theo lối gỗ (栈道) xuống Ngũ Thái Trì (五彩池). Lúc này, rất nhiều người vẫn đứng ở Trường Hải (长海), băn khoăn vì sao cảnh thật khác ảnh trên mạng. Không hiểu sự thay đổi của ánh sáng và mặt nước sẽ khiến họ lãng phí thời gian quý nhất. Còn bạn, hãy tăng tốc, để kịp xem khoảnh khắc tia nắng đầu tiên (第一缕阳光) nhẹ như lụa buông xuống, và Ngũ Thái Trì (五彩池) khoác lên mình “bộ áo” ngũ sắc.
Cảnh tượng này chỉ rất ít người được thấy - bạn phải là người vào sớm, lại may mắn trúng tuyến trái (左线), biết rời Trường Hải (长海) đúng lúc, biết tầng hai mới chuẩn, biết chỗ bục số 3. Và người đó chính là bạn. Nếu lỡ trúng tuyến phải (右线), Cửu Trại Câu (九寨沟) cũng không phụ bạn. Ngũ Hoa Hải (五花海) và nhiều điểm khác vẫn đẹp rực rỡ. Trưa quay lại tuyến trái, bạn sẽ thấy Trường Hải (长海) xanh ngắt và Ngũ Thái Trì (五彩池) khi sắc màu đã “chín” hoàn toàn - vẫn đáng lắm.
6.2. Nhánh phải - Nhật Tắc Câu (日则沟)
a. Phương Thảo Hải (芳草海)
Phương Thảo Hải (芳草海) - một “bí cảnh” ở tuyến phải, bị đánh giá thấp nhưng đẹp đến ngỡ ngàng.
Buổi sáng sớm vào khu thắng cảnh, xe buýt tham quan sẽ ngẫu nhiên chạy bên trái hoặc phải. Nếu may mắn trúng tuyến phải (右线), điểm cuối là trạm Rừng Nguyên Thủy (原始森林站) - bạn hãy xuống tại đây. Thông thường, các đoàn du lịch sẽ không đi Phương Thảo Hải (芳草海), nên giữa đường nhiều du khách sẽ xuống. Một số người “ngoan ngoãn” sẽ bị cuốn theo dòng người xuống xe. Bạn thì đừng xuống, cứ yên tâm ngồi nguyên.
Xuống xe ở trạm Rừng Nguyên Thủy (原始森林站), đừng đi lên rừng. Rừng tuy đẹp nhưng bạn chỉ có 1 ngày, thời gian không cho phép. Xuống xe sẽ thấy nhiều khách đứng ngẩn ngơ, nhìn trái nhìn phải, lưỡng lự, hoặc mải bấm điện thoại. Đừng dừng lại, thời gian quý lắm - hãy nhanh chóng xuyên qua đám đông, tìm lối đi bộ bằng gỗ (栈道), chuẩn bị xuống dốc. Lên lối đi gỗ khoảng 8:30 sáng - thời điểm hoàn hảo, nếu lại gặp trời nắng thì đây chính là khoảnh khắc đẹp nhất trong ngày của Phương Thảo Hải (芳草海). Là “hồ” biết “ăn mặc” sành điệu nhất Cửu Trại Câu, suốt 1 tiếng tiếp theo, khi mặt trời dần lên, bạn sẽ được đắm chìm và chứng kiến toàn bộ quá trình “khoác áo” của nó.
Ở Cửu Trại Câu (九寨沟), không thiếu hồ xanh - hồ lục. Chỉ nhìn màu nước thì sớm muộn cũng “bội thực”. Vẻ đẹp của Phương Thảo Hải (芳草海) không chỉ ở dải hồ ngũ sắc, mà ở sự phối hợp hài hòa giữa rừng cây, hoa cỏ, suối nhỏ, lá rụng, bèo trôi, v.v. - một bữa tiệc trọn vẹn cho cả 5 giác quan. Khoảnh khắc bình minh lên ở đây là một buổi yến tiệc chỉ dành cho người trực tiếp dự. Lối đi gỗ chỉ có một tuyến, dài 3km (~5000 bước, khoảng 1 giờ), toàn xuống dốc, chưa ai than mệt - một phần vì sáng sớm tràn năng lượng, phần khác vì cảnh đẹp khiến bạn quên mỏi. Nếu trời âm u, bạn có thể thấy cảnh mây mù lững lờ bốc lên từ núi xa. Kết thúc ở trạm Hồ Thiên Nga (天鹅湖站), bạn lên xe buýt đến hồ tiếp theo.
Nếu buổi sáng bạn bốc thăm được tuyến phải thì Tiễn Trúc Hải (箭竹海) sẽ là mặt hồ rộng đầu tiên đón bạn. Rất đẹp, men theo lối ván gỗ ven hồ sẽ thấy lòng nhẹ bẫng. Nhưng thật lòng mà nói, giữa muôn vàn “hồ mạnh” ở Cửu Trại Câu, hồ này chưa đủ nổi bật. Vì vậy không khuyến khích đi vòng hồ. Sau khi xuống xe, đi ngược lại vài chục mét là vào tuyến ván gỗ vòng xa (远环线栈道) - vừa vắng người, vừa chụp ảnh đẹp. Để tiết kiệm thời gian, không đi vòng hết hồ mà chỉ đi bộ tầm 1 km (khoảng 20 phút), tiếp tục đi xuyên rừng sẽ qua thác Tiễn Trúc Hải (箭竹海瀑布).
Phía đối diện ngoài 2 đài quan sát ra thì phần lớn bị cây che khuất, không đẹp bằng phía sát đường. Tuy nhiên, đoạn đường gỗ trên mặt nước từ bến xuống xe sang phía đối diện khá đẹp, đặc biệt khi trời nắng.
Từ Tiễn Trúc Hải - Hồ Gấu Trúc (箭竹海 - 熊猫海) dài khoảng 3,5km, đi bộ tầm 45 phút. Đến đây, tấm màn lớn của Cửu Trại Câu (九寨沟) đã chính thức mở ra. Những “ngôi sao” bên tuyến phải như Hồ Gấu Trúc (熊猫海), Ngũ Hoa Hải (五花海), Chân Châu Than (珍珠滩) sẽ lần lượt xuất hiện.
Lúc này đã gần trưa, mặt trời đứng bóng, ánh sáng chiếu gần như thẳng xuống mặt hồ, không bị phản xạ nhiều, toàn bộ năng lượng ánh sáng thấm vào làn nước. Hồ như được “nạp đầy ánh sáng”, hiện lên màu xanh lam sâu hút, trong veo đến mức khiến người ta muốn nhìn mãi không rời.
Lần đầu chạm mặt “viên ngọc xanh” này, nhiều du khách không kiềm được mà trầm trồ. Nhưng thật ra, góc nhìn ngay lối vào không phải đẹp nhất: lối gỗ hẹp, đông người, dễ ồn ào và tắc nghẽn. Hãy cứ tiếp tục đi thêm một đoạn, tầm nhìn sẽ mở ra, mặt hồ cũng rộng và khoáng đạt hơn nhiều.
Điểm đến tiếp theo là “ngôi sao lớn” nhất của tuyến phải - Ngũ Hoa Hải (五花海), gương mặt quen thuộc trên bìa tạp chí National Geographic. Nhưng để đến đó, bạn sẽ phải vượt qua 1,8 km. Nếu khỏe, hãy đi bộ để ngắm cảnh; nếu muốn tiết kiệm sức, có thể bắt xe ngay bên khu dịch vụ. Nhưng nhớ đừng ngủ quên - chỉ một trạm là đến nơi. Nếu lỡ đi quá, bạn sẽ phải quay lại.
d. Ngũ Hoa Hải (五花海)
Ngũ Hoa Hải được công nhận là “tinh hoa của Cửu Trại (九寨精华)”. Hồ nằm ở giữa tuyến phải, từ Hồ Gấu Trúc (熊猫海) men theo đường gỗ khoảng 15 phút là tới biển chỉ dẫn: đi thẳng là men theo bờ (沿岸浏览), rẽ trái là lối đi vòng quanh hồ (环海栈道). Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn, bạn chắc chắn nên rẽ trái.
Rẽ trái sẽ bước vào đường gỗ đi vòng quanh hồ theo chiều kim đồng hồ, dài khoảng 1.200m, có tất cả 9 đài ngắm cảnh (观景台). Để dễ hướng dẫn, mình đánh số từ 1 đến 9, bắt đầu từ đài ngay cửa vào. Mỗi đài đều có nét riêng, rất đáng dừng chân. Đi trọn vòng, vừa ngắm vừa chụp ảnh, bạn nên dành ít nhất 1 tiếng.
Rời Ngũ Hoa Hải (五花海), bạn sẽ gặp cây cầu gỗ - lối đi bộ tới Trân Châu Than (珍珠滩). Đoạn này độ cao giảm nhanh, dòng suối hẹp, tạo nên thế nước mạnh mẽ, rất hùng vĩ. Cứ men theo dòng nước mà đi xuống, mình sẽ kể tiếp ở phần sau. Từ Ngũ Hoa Hải đi bộ tới Trân Châu Than, chọn lối bên trái. Từ phía trên thác đi xuống chân thác, nếu trời đẹp sẽ thấy thác nước và núi xa cùng lọt vào khung hình - tuyệt đẹp.
e. Trân Châu Than & Thác Trân Châu Than (珍珠滩 / 珍珠滩瀑布)
Bắt buộc đi vòng thác, nếu không sẽ không nhìn thấy toàn cảnh thác lớn. Nhiều người chỉ đi đường gỗ sát đường nên bỏ lỡ mất góc nhìn đẹp nhất. Ở phía trái của dòng thác cuồn cuộn là con đường gỗ uốn lượn, đây là vị trí lý tưởng nhất để ngắm thác và chụp ảnh. Men theo lối này về hướng đông, dọc theo dòng chảy, bạn sẽ tới được phía đông của Chân Châu Than. Gợi ý đặc biệt: Khi đã đặt chân lên lối gỗ của Chân Châu Than, hãy bước tiếp cho tới cuối đường mà đừng ngoái lại - điều đó tượng trưng cho một hành trình viên mãn. Tương truyền, nếu bạn cầu nguyện tại đây, điều ước phần lớn sẽ thành hiện thực; và khi ấy, nhớ quay lại để trả lễ.
6.3. Nhánh giữa - Thụ Chính Câu (树正沟)
a. Hồ Tê Giác (犀牛海)
Hồ Tê Giác (犀牛海) luôn có chút “oan ức”. Cái tên nghe hơi kỳ, truyền thuyết gắn với nó cũng khá vô lý - nói rằng có vị cao tăng cưỡi tê giác đến chữa bệnh, nghe như câu chuyện kể nửa chừng thì bí. Thực tế, Hồ Tê Giác (犀牛海) là “anh cả” trong Thập hải Thụ Chính (树正十海): xếp đầu về thứ tự, diện tích và dung tích. Đây là hồ lớn thứ hai của Cửu Trại Câu, chỉ sau Trường Hải (长海), đồng thời sở hữu tuyến đường gỗ vòng quanh hồ dài nhất trong công viên - khoảng 4.600m.
Cảnh thu ở Hồ Tê Giác (犀牛海) đặc sắc: cao độ của hồ nằm trong “vùng ưu thế rừng lá màu” (彩林优势带), bờ hồ lại dài. Mùa thu muộn, khắp núi rừng vàng óng kéo dài hơn 2km, tầm mắt không thấy điểm kết, vô cùng hùng vĩ.
Với du khách đi trong ngày, góc chụp đẹp nhất là ở đài ngắm cảnh đường ván gỗ bên ngoài 外侧栈道 (sát đường cái, chỗ biển tên Hồ Tê Giác (犀牛海)). Đứng đây nhìn sâu vào lòng hồ, trên mặt nước xếp hàng từ gần đến xa là 7 ngọn núi, mở ra bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp.
Với “thợ săn ánh sáng”, Hồ Tê Giác (犀牛海) thường được coi là “phương án thay thế” cho Trường Hải (长海). Nhiều người sáng sớm ngẫu nhiên đi tuyến trái, mất nửa tiếng xe để tới Trường Hải (长海) nhưng không gặp ánh sáng đỉnh điểm, đành rời đi trong tiếc nuối; khi ánh sáng vừa đủ thì lại không còn thời gian quay lại. Lúc này, Hồ Tê Giác (犀牛海) nằm ngay cạnh trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗), ở khu “sầm uất” nên dễ tiếp cận hơn nhiều.
Với những ai tìm “phương án dự phòng” cho cảnh thu ở Hồ Kanas (喀纳斯) vùng Tây Tứ Xuyên (川西), Hồ Tê Giác (犀牛海) cũng lọt vào tầm ngắm: dưới rừng vàng óng là mặt nước xanh lam xen xanh lục, cả hình dáng và khí chất đều khá giống.
Cuối cùng, mình muốn nói: Hồ Tê Giác (犀牛海) không phải là “Kanas hoang dã” hay “bản sao Trường Hải (长海)”. Dù cha mẹ (tức thiên nhiên) không đặt cho nó cái tên lộng lẫy, nhưng nó vẫn có nét riêng. Nếu bạn có dịp trở lại Cửu Trại Câu, hãy dành thời gian dạo một vòng lối gỗ quanh hồ, để cảm nhận một Hồ Tê Giác (犀牛海) tĩnh lặng, rộng mở và đẹp đẽ.
Quần Hải có độ “chơi” cực cao, điểm đặc sắc gồm:
- Cảnh quan quanh hồ kết hợp với sắc thái 4 mùa.
- Sự tương phản mãnh liệt giữa gam màu lạnh và ấm.
- Màu nước thay đổi theo chu kỳ.
- Âm thanh hùng vĩ của những thác cong như vòng cung.
- Hệ thực vật phong phú.
- Các loài động vật nhỏ bất ngờ nhảy lên đường ván gỗ (栈道) bên hồ.
Khi tham quan, hãy đi theo đường ván gỗ bên trong 内侧栈道 - đây là “con đường chữa lành” nổi tiếng của Cửu Trại Câu: gió nhẹ lướt qua mặt, lá cây lay động, mặt hồ phẳng lặng, màu nước xanh lam chuyển sắc, cảm nhận trọn vẹn sự yên tĩnh và thanh thản.
Nên thử đi qua lối cầu gỗ cắt ngang nối liền bên trong và bên ngoài 连接内外的横切栈道, cúi xuống chạm tay vào nước để cảm nhận cái mát thấu tim, và nhìn ngắm những rặng thủy sinh muôn màu dưới đáy. Sẽ thấy có những loài cây “chiến binh” bám rễ vững chãi ngay giữa dòng nước chảy xiết - một cảnh tượng vừa lạ vừa đầy cảm hứng.
Nên kết thúc tham quan Quần Hải vào khoảng 14:00-15:00 (mùa thu), sau đó tiếp tục theo đường ván gỗ bên trong 内侧栈道 sẽ gặp Hỏa Hoa Hải (火花海) - từng là “anh cả” của Thụ Chính Câu. Ngắm vẻ lấp lánh như pháo hoa của nó và tưởng tượng lại thời huy hoàng trước đây.
Hỏa Hoa Hải (火花海) cùng các hồ lân cận Ngọa Long Hải (卧龙海), Song Long Hải (双龙海) đều có thạch hoa nhô lên. Bình thường, điều này chỉ giúp hồ sáng hơn vào ngày âm u, nhưng Hỏa Hoa Hải tuyệt diệu ở chỗ: thạch hoa lại nằm ngay cạnh Thác ba tầng Hỏa Hoa (火花三叠瀑). Nhờ hai ngọn núi bao quanh tạo thành vòng cung, ánh sáng mặt trời ở đây phản xạ nhiều lần. Thạch hoa nhô lên gây tán xạ ánh sáng trên diện rộng, thác nước đổ xuống khiến mặt nước dao động. Ở thời điểm và góc độ thích hợp, ánh sáng xiên, ánh sáng phản xạ và ánh sáng tán xạ chồng lên nhau, các yếu tố giao thoa, khiến khung cảnh trở nên huyền ảo.
Vào những ngày nắng, khoảng 15:00 - 16:00 (mùa thu), nhìn về hướng thác sẽ thấy một hiện tượng khác thường: ánh sáng trên mặt hồ chia thành 4 tầng: Tầng dưới cùng: nền mặt hồ xanh nhạt. Tầng thứ hai: ánh sáng ấm với nhiệt độ màu thấp, trải đều trên mặt hồ, màu nhạt nhưng phủ rộng. Tầng thứ ba: những gợn sóng lấp lánh, hàng vạn vệt sáng dao động liên tục. Tầng trên cùng: những đốm sáng trắng lấp lóe, chớp tắt, tựa như pháo hoa, nhưng kém nhiều về độ tầng lớp và cũng không rực rỡ bằng.
Cảnh tượng này đẹp đến mức choáng ngợp, thiết bị điện tử không thể ghi lại, nhưng sẽ in sâu vào ký ức người ngắm. Có người vừa nhìn đã sững sờ đứng im, có người vừa nhìn vừa rơi nước mắt.
Trong trận động đất, Hỏa Hoa Hải (火花海) vỡ đập, nước thoát đi, lớp thạch hoa lắng đọng hàng vạn năm bị sập đổ và hóa cát. Nói là “hoàn toàn hủy” thì không đúng, nhưng sau khi con người phục hồi, môi trường đáy hồ và mực nước thay đổi, khiến góc nhìn của du khách với mặt hồ bị thu hẹp một nửa - chỉ một chút thay đổi nhỏ mà cảm giác hùng vĩ đã giảm đi. Bạn chỉ có thể thán phục sự tinh xảo của tự nhiên, con người khó lòng tái tạo được.
Hiện nay, dù Hỏa Hoa Hải (火花海) không còn như xưa, nhưng “lạc đà gầy vẫn lớn hơn ngựa” - cấu trúc và hiệu ứng ánh sáng vẫn còn, ánh chớp vẫn rực rỡ. Đây vẫn là một trong những cảnh nổi tiếng nhất của Cửu Trại Câu.
Ngoài ra, ở lối gỗ vòng trong của Hỏa Hoa Hải (火花海内环栈道) còn có một cảnh gọi là “nước chia ba tầng” (水分三层), đứng dưới một cây lớn bên bờ là thấy rõ - cũng rất đáng ngắm.
Với lịch trình 1 ngày tiêu chuẩn, buổi sáng sẽ khám phá xong tuyến trái và phải ở trên núi, buổi chiều xuống Thụ Chính Câu (树正沟). Khi hoàng hôn buông, thực ra bạn đã ở gần Lô Vĩ Hải (芦苇海). Nhưng vì không có trạm xe ở đó, phải đi bộ, nên lúc này bạn mệt rồi, nghĩ thôi ngồi xe cho khỏe. Và thế là bạn bỏ lỡ mất. Đây lại là thời điểm Lô Vĩ Hải (芦苇海) đẹp nhất trong ngày, nếu trời nắng thì ánh sáng vừa chuẩn: một dải lụa màu ngọc bích uốn lượn giữa “biển lúa” vàng óng từ sườn núi đổ xuống. Bầu trời xanh biếc, hồ xanh lục, ruộng vàng - các gam màu nóng và lạnh va chạm dữ dội, như một bức tranh sơn dầu, thị giác bị chấn động mạnh mẽ. Dù đã xem hết trăm hồ ở Cửu Trại Câu, bạn vẫn sẽ rung động trước cảnh này. Thế nhưng, vào khoảnh khắc đáng giá ấy, bạn lại đang ngồi trên xe, lim dim nghỉ ngơi và để lỡ thứ đáng ra thuộc về mình. Mình nhất định phải kéo bạn dậy - đừng để lại nuối tiếc.
Những cảnh đẹp nhất thường không được tất cả mọi người biết đến và chiêm ngưỡng. Nhưng với những ai bỏ công sức để tìm đến, khoảnh khắc ấy là phần thưởng xứng đáng.
7. Gợi ý các tuyến đường tản bộ
Có nhiều đoạn đường trong thung lũng rất đáng để đi bộ, có những cảnh đẹp mà chỉ khi xuống đi mới thấy được.
1️⃣ Rừng Nguyên Sinh（原始森林）→ Hồ Thiên Nga (天鹅湖)
⏳ Dài khoảng 3km, đi bộ tầm 1 giờ.
⚠️ Lưu ý: Sau 15:00, đoạn từ Hồ Thiên Nga lên Rừng Nguyên Sinh đóng cửa không cho vào.
⏰ Khung giờ đẹp: 08:30-10:30 - Sương sớm bảng lảng, ánh nắng xuyên qua tán lá tạo hiệu ứng tia sáng Tyndall (丁达尔效应) cực kỳ huyền ảo.
3️⃣ Hồ Ngũ Hoa (五花海) → Hồ Kính (镜海) (Đoạn rực rỡ nhất)
⏳ Dài khoảng 4km, đi bộ tầm 50 phút.
⏰ Giờ vàng: 10:00-12:00 - Nắng chiếu thẳng xuống hồ, lớp trầm tích đá vôi (钙华) hiện rõ nhất.
Nhất định đi hết đường gỗ vòng quanh Hồ Ngũ Hoa - càng về cuối càng bất ngờ.
📍 Điểm chụp đẹp:
- Vách “Miệng Hổ” 老虎嘴崖 - Góc toàn cảnh, thấy rõ mảng màu rực rỡ của Hồ Ngũ Hoa giữa rừng lá đỏ.
- Ban công bên phải đài ngắn cảnh 观景台右侧角落 - Ít người, nền là sông Khổng Tước, cảm giác như cả hồ thuộc về mình.
💡 Mẹo: Chụp lúc 10:00-12:00, đáy hồ trong nhất.
🎀 Trang phục: Váy dài trơn (trắng hoặc xanh nhạt) sẽ nổi bật trên nền màu nước.
4️⃣ Hồ Tê Giác (犀牛海) - Bồn Cảnh Than (盆景滩)
⏳ Dài khoảng 5,5km, đi bộ tầm 1 giờ 20 phút.
Đoạn từ Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布站) đến Hồ Tê Giác cảnh không đẹp lắm, không cần đi bộ. Đến đoạn Thụ Chính Quần Hải (树正群海) có thể ngắm Thụ Chính Trại (树正寨) trên cao. Cuối cùng đến Bồn Cảnh Than (盆景滩) rồi lên xe về.
8. Những đài quan sát tuyệt đẹp
Nếu bạn chưa biết thì nhất định phải lưu lại, vì từ đây bạn có thể thu trọn trong tầm mắt cảnh hùng vĩ của thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布), Quần Hải Thụ Chính (树正群海) và Ngũ Hoa Hải (五花海). Ngắm hồ đẹp nhất là từ vị trí cao, vừa thuận sáng, vừa thấy được sắc xanh ngọc của nước rực rỡ hơn.
2️⃣ Đài quan sát Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布观景台)
Nằm trên sườn núi chính diện thác. Từ đường lớn, đi xuống dưới gầm đường, sang phía bên kia rồi leo lên đường gỗ mới thấy. Cảnh ở đây gần như không có khách, nhưng từ trên cao nhìn xuống, toàn bộ sự hùng vĩ của thác hiện ra trọn vẹn.
3️⃣ Đài quan sát Ngũ Hoa Hải - Lão Hổ Chủy (五花海老虎嘴观景台)
Cách đi: Xuống xe ở bến Ngũ Hoa Hải, đi dọc đường gỗ. Khi tới đường hầm Gấu Trúc (熊猫海隧道), rẽ phải, đi men theo đường lớn vào sâu. Bạn sẽ thấy “Lão Hổ Chủy 老虎嘴” nằm lặng lẽ ở cuối đoạn đường bỏ hoang dưới đường hầm - một vị trí bí mật, đẹp đến nao lòng.
9. Sơ đồ “phục kích” rái cá
Rái cá ở Cửu Trại Câu (九寨沟) không ngủ đông, nên vào mùa đông vẫn có thể bắt gặp. Các vị trí dễ gặp rái cá được đánh dấu trong hình và phương pháp chi tiết thì xem hướng dẫn bên đươi.
Lưu ý: Tuyệt đối đừng chỉ canh rái cá mà bỏ qua việc ngắm các hồ (海子), bởi “đuổi theo ánh sáng ngắm biển hồ” mới là điều quan trọng nhất. Khi đi ngang qua những chỗ ít người (ví dụ: lối đi ván gỗ trong Thụ Chính (树正内栈道), Phương Thảo Hải (芳草海)) có thể may mắn bắt gặp sóc chuột 🐿️, cầy hương 🦨, vịt cổ xanh 🦆, hoặc hươu mào 🦌.
🦦 Làm sao để “tình cờ” gặp rái cá?
- Hồ Gấu Trúc (熊猫海): Ở phía dưới đường ván gỗ ngoài (外栈道), có vài chỗ có những tảng đá lớn. Hãy chú ý quan sát - ở đó có một con rái cá cái bụng có đốm, tạm gọi là Ban Ban (斑斑) - sáng sớm hay lặn ở đây.
- Kính Hải (镜海): Ven bờ có nhiều cá nước lạnh tụ tập (xin đừng cho cá ăn). Đi dọc lối đi gỗ là có thể nhìn thấy, đôi khi Ban Ban sẽ chơi đùa và đuổi theo cá trong đàn, rất dễ nhận ra.
- Ngũ Hoa Hải (五花海): Ở sâu nhất của lối đi gỗ vòng trong (内环栈道), dưới vài cây lớn, có một con nhỏ hơn, có thể là con của Ban Ban, tạm gọi là Tiểu Ban (小斑). Nó thường bơi qua lại ở đây, thích lặn sâu nên ít khi ló đầu lên mặt nước.
- Ngũ Hoa Hải (五花海): Đi khoảng 600m trên đường ván gỗ vòng trong của Ngũ Hoa Hải (五花海), bạn sẽ đến một bãi ngắm hồ rộng có nhiều rong nước. Ban Ban và Tiểu Ban thường xuất hiện ở đây, có thể "nhà" của chúng ở gần đó.
- Hỏa Hoa Hải (火花海) - tuyến Thụ Chính Câu (树正沟): có hai con rái cá, một lớn một nhỏ, lông màu hạt dẻ, tạm gọi là Đại Hạt Dẻ (大板栗) và Tiểu Hạt Dẻ (小板栗). Khoảng 9:00 sáng hoặc 13:00, nếu đi trên đường ván gỗ vòng trong, có thể bắt gặp chúng.
- Chiều khi mặt trời sắp lặn, Đại Hạt Dẻ và Tiểu Hạt Dẻ đôi khi xuất hiện trên bãi bùn ven Hỏa Hoa Hải (火花海的滩). Màu lông của chúng rất giống màu môi trường xung quanh, nên khá khó nhận ra, cần tinh mắt.
🦦 Nhất định phải nhớ:
- Rái cá là động vật được bảo vệ, tuyệt đối không làm hại chúng.
- Đừng lo chúng đói - ngày nào chúng cũng ăn no.
- Nhà của rái cá thực ra ở trên bờ. Nếu may mắn gặp trên lối đi gỗ, đừng quá kích động!
10. Cách phân bố thời gian tham quan trong 1 và 2 ngày
10.1. Cách chơi “chất” trong 1 ngày
Từ chuyến xe đầu tiên buổi sáng vào Cửu Trại Câu (九寨沟) cho đến lúc ra, tổng cộng có khoảng 10 tiếng. Trừ thời gian di chuyển, ăn uống, v.v. thời gian tham quan thực tế chỉ còn 7 tiếng. Mà Cửu Trại Câu (九寨沟) có hơn 100 hồ (海子), hơn 20 điểm tham quan chính, chiều sâu cả chục km, nên chơi hết mọi nơi là điều không thể. Bạn phải lựa chọn, xác định trước nơi nào đi sâu, nơi nào bỏ qua. Vậy, chỉ với 10 tiếng, làm sao phân bổ chính xác?
Nếu sáng sớm xe chạy vào tuyến trái (左线): Tuyến này chỉ có 2 hồ (两个海子 ) đáng xem: Trường Hải (长海) và Ngũ Thái Trì (五彩池). Xe thường chạy thẳng lên ga Trường Hải (长海站), nhưng lúc này không có nắng, Trường Hải (长海) chỉ đen kịt, chẳng có gì đẹp. Nếu đi theo sẽ phí thời gian. Bạn nên đứng cạnh tài xế và xin dừng ở ga Ngũ Thái Trì (五彩池). Nếu thành công xuống ở đây, bạn lời ít nhất nửa tiếng. Đến Ngũ Thái Trì (五彩池) khoảng 8:00 sáng, dù mùa cao điểm cũng hầu như không có ai. Đây chính là thời khắc hồ thay áo rực rỡ. Hãy dành 10 phút đi một vòng hồ để “khảo sát”, rồi chọn vị trí đẹp nhất (xem hướng dẫn chi tiết ở phần Ngũ Thái Trì (五彩池) bên trên). Sắc màu của hồ phụ thuộc nhiều vào ánh sáng, mực nước và sương. Thời gian và vị trí đứng thì cơ hội thấy được cảnh đẹp rõ nét cao hơn, nhưng vẫn còn tùy vào may mắn. Dù thế nào, 9:00 phải rời đi. Sau đó, bỏ qua Trường Hải (长海) một cách “tàn nhẫn”. Bạn có thể đi bộ 20 phút lên đỉnh để xem, nhưng lúc này hồ vẫn đen, phải có ánh nắng trực tiếp mới xanh ngọc bích. Nếu cố đi, bạn sẽ mất nửa tiếng vô ích.
Sau khi ăn trưa xong, lúc này khoảng 11:50. Men theo đường ván gỗ (栈道) đi xuống khoảng 200 mét là tới Hồ Gấu Trúc (熊猫海). Đây là thời điểm đẹp nhất để ngắm Hồ Gấu Trúc (熊猫海) - mặt nước trong veo, tầng trên xanh lục, tầng dưới xanh lam. Dọc theo lối đi bên hồ, bạn sẽ thấy sắc nước thay đổi nhẹ tùy theo góc nhìn. Đi hết đến cuối hồ, tại Trạm Dịch vụ Tổng hợp (综合服务站), có một góc máy ảnh với Thần Sơn (神山) làm nền, bao quát toàn cảnh hồ (xem hướng dẫn chi tiết “Hồ Gấu Trúc 熊猫海攻略” bên trên). Chụp xong, bạn có thể lên xe đi đến lối vào đường ván gỗ vòng quanh Ngũ Hoa Hải (五花海环海栈道入口).
Sau khi ngắm xong Ngũ Hoa Hải, khoảng 13:30, tiếp tục đi theo lối gỗ vòng trong (内环栈道) đến Trân Châu Than (珍珠滩). Nhất định phải đi theo lối gỗ trên đỉnh đập (có biển chỉ dẫn) mới thấy được khung cảnh hùng vĩ “trân châu lớn nhỏ rơi xuống mâm ngọc” (大珠小珠落玉盘). Tiếp đó, hãy xem Thác Trân Châu Than (珍珠滩瀑布) - chính là cảnh mở đầu của phim Tây Du Ký bản 1986. Ở chính diện có một vị trí chụp ảnh nhất định phải lưu lại, dù đông người cũng nên chen vào chụp một tấm. Sau đó, tiếp tục đi bộ khoảng 800 mét đến Kính Hải (镜海) và Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布). Đoạn này không có xe buýt.
15:10 - Bắt đầu xuống tuyến Thụ Chính Câu (树正沟). Từ Trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗中心站), bạn lên xe và sẽ thấy Hồ Tê Giác (犀牛海) cùng Hồ Lão Hổ (老虎海) lướt qua ngoài cửa sổ. Đúng vậy, chúng ta sẽ bỏ qua hai hồ này - một hồ rực rỡ sắc màu, một hồ rộng lớn - vì thời gian không còn nhiều. Sau 20 phút đi xe, xuống tại Trạm Thụ Chính Trại 树正寨车站.
Ngỡ ngàng trước: Ngọa Long Hải 卧龙海 - nước chuyển 4 sắc xanh khác nhau, từ xa đến gần mỗi màu xanh đều khiến lòng say đắm. Hỏa Hoa Hải 火花海 - không chỉ rực rỡ như biển hoa, mà còn có ba tầng màu rõ rệt từ ngoài vào trong, ẩn dưới bóng cây cổ thụ. Nhưng 16:30 là “điểm chốt” - bạn buộc phải rời đi để kịp cảnh cuối.
Khoảng 17:00 - Đến Đài ngắm Hồ Lô Vĩ 芦苇海观景台. Lúc này, từ hướng thung lũng nhìn lại: một dòng suối như dải lụa ngọc bích uốn lượn xuyên qua biển lúa vàng óng, dưới bầu trời xanh ngọc và cạnh hồ xanh lục. Màu lạnh - màu nóng va chạm mạnh mẽ, tạo nên cảnh sắc “đáng một đời” để ngắm.
Kết thúc hành trình - Từ sáng sớm đến giờ, đã trọn 10 tiếng khám phá. Đôi chân rã rời, mà đồng hồ chỉ còn 30 phút trước giờ đóng cửa 18:00. Bạn có thể thong thả đi bộ đến Trạm Bồn Cảnh Than 盆景滩车站 để đón xe ra ngoài. Xe luôn có, nhớ nói một lời cảm ơn tài xế - vì họ đang làm thêm giờ.
10.2. Cách chơi “sâu” trong 2 ngày
Hơn 90% du khách đến Cửu Trại Câu (九寨沟) chỉ đi trong 1 ngày, theo những tuyến cố định na ná nhau, chỉ khác nhau ở tốc độ nhanh hay chậm. Nói thẳng, thời gian và điểm đến đã bị “đóng khung”, rất khó để chơi ra cái gì mới mẻ. Nhưng 2 ngày thì khác hẳn. Điều quan trọng là bạn phải hiểu rõ mình có gì, đừng để bị cuốn vào dòng người đông đúc, chen lấn. Hãy tránh nhịp điệu vội vã và căng thẳng, thay vào đó chậm lại, tĩnh lại. Khi ấy, bạn sẽ có cơ hội nhìn thấy một Cửu Trại Câu mà ít ai từng được thấy. Bạn có thể tùy hứng lựa chọn, dùng thời gian để “đổi” lấy trải nghiệm.
Tuyến trái - Khoảnh khắc thay đổi sắc màu ở Ngũ Thái Trì 五彩池: Vào buổi sáng sớm, trong một góc độ đặc biệt, hồ Ngũ Thái Trì (五彩池) vốn xanh đen đơn điệu có thể “biến hình” thành “Ngũ Thái Trì đích thực” - với màu sắc rực rỡ hiếm thấy. Hiện tượng này phụ thuộc nhiều vào thời tiết, sương mù và mực nước, nên yếu tố may mắn rất lớn. Khách 1 ngày đi tuyến trái cũng có thể “canh” để thấy, nhưng có đáng để bạn dành công sức săn cảnh hay không thì tùy quan điểm mỗi người. Cách quan sát chi tiết mình có nói bên bên.
Tuyến phải - Ảo ảnh gương trời ở Kính Hải (镜海): Kính Hải (镜海) là hồ chắn do động đất tạo nên, nằm ngay trung tâm chạc chữ Y của Cửu Trại Câu. Ba mặt hồ được bao bọc bởi núi, quanh năm gần như không có gió, bờ hồ phủ đầy cây cổ thụ. Nhờ vị trí địa lý đặc biệt và môi trường ổn định, mặt nước nơi đây cho ra những bóng phản chiếu tuyệt mỹ. Cả ngày đều có bóng in xuống mặt hồ, nhưng kỳ ảo nhất là buổi chiều. Lúc này, hầu hết khách đã xuống đến đoạn giữa của tuyến Thụ Chính Câu (树正沟), còn Kính Hải thì bị bóng núi che nắng xiên, mặt hồ phẳng lặng như gương. Hình ảnh phản chiếu dưới nước như bản sao tỉ lệ 1:1 của cảnh thật, thậm chí màu sắc dưới nước còn rực rỡ và sâu thẳm hơn, tạo nên ảo giác “bóng đẹp hơn thực”. Mẹo: Nếu bạn dành trọn một ngày để thong thả ở tuyến phải, hãy căn thời gian đến đây vào buổi chiều để bắt trọn khoảnh khắc này.
Lịch trình 2 ngày kinh điển:
Ngày 1, sáng vào khu, bất kể xe đưa vào tuyến nào, bạn cũng nên về trung tâm Nặc Nhật Lang 诺日朗中心站 rồi lên tuyến phải (右线). Từ Hồ Phương Thảo 芳草海, lần lượt tham quan tới Thác Nặc Nhật Lãng 诺日朗瀑布.
Lưu ý: Tuyến này có tổng cộng 10 điểm, nên chọn lọc. Đoạn 3km Hồ Phương Thảo buổi sáng rất đáng để đi bộ. Hồ Ngũ Hoa 五花海 nên đi hết vòng quanh hồ (thời gian đẹp nhất từ 12h - 14h). Lịch trình này giúp Hồ Phương Thảo, Hồ Ngũ Hoa, Hồ Gấu Trúc (熊猫海) đều lọt vào khung giờ ánh sáng đẹp nhất (xem thêm trong Bí kíp “săn ánh sáng, ngắm biển hồ”).
Kết thúc tuyến phải khoảng 15:00, ánh sáng lúc này thích hợp để xuống núi. Nhưng nếu bạn đi 2 ngày, hãy tranh thủ lên tuyến trái (左线) ngay từ Nặc Nhật Lãng. Trước tiên đến Hồ Trường Hải 长海, sau đó là Hồ Ngũ Thái 五彩池.
Lưu ý: Trường Hải phải xuống tận đoạn cầu gỗ thấp nhất mới thấy hết vẻ đẹp. Ngũ Thái Trì không kén ánh sáng, nhưng cũng đừng đến muộn hơn 17:00.
Ngày 2, nếu đủ sức, hãy vào khu từ chuyến sớm nhất; nếu mệt thì có thể muộn hơn một chút (nhưng đừng ngủ tới chiều). Nếu vào sớm, bạn có thể “canh” khoảnh khắc Hồ Ngũ Thái thay áo bảy màu (xem chi tiết trong bài hướng dẫn riêng về Hồ Ngũ Thái bên trên).
Khoảng 10:00 quay lại Nặc Nhật Lãng và bắt đầu xuống từ Hồ Tê Giác 犀牛海 (mang theo đồ ăn, vì phía dưới không bán). Tuyến này có 10 điểm liên tiếp, trong đó đoạn đường gỗ nội hoàn từ Quần Hải Thụ Chính 树正群海 tới Hỏa Hoa Hải 火花海 rất đáng đi bộ. Hỏa Hoa Hải buổi chiều có hiệu ứng “ánh sao” trên mặt nước rất đẹp, nhưng mùa này chậm nhất phải đến trước 15:00. Hồ Lô Vĩ 芦苇海 lúc hoàng hôn là cảnh không thể bỏ lỡ, và phải đến trước 16:00.
10.3. Cách phân bổ hợp lý 7 tiếng ánh sáng
Từ tháng 11 trở đi, ban ngày rút ngắn nhanh chóng, thời gian có nắng chỉ khoảng 7 tiếng, giảm 30% so với trước. Mùa thu đẹp như thế, thời gian lại ít như vậy, phải làm sao? Câu trả lời: Chọn lọc hợp lý, nhìn thời điểm, ưu tiên cái đẹp nhất, biết bỏ bớt và chọn hồ thật tinh. Vậy chọn thế nào? Dưới đây là 5 nguyên tắc cơ bản:
- Lấy ngay những “ngôi sao tạp chí” - Hồ Ngũ Hoa (五花海) của tuyến phải là “anh cả”, Chuỗi ngọc bảo thạch Thụ Chính Quần Hải (树正群海), pháo hoa rực rỡ Hồ Hỏa Hoa (火花海), bức tranh sơn dầu ba chiều Hồ Lau Sậy (芦苇海).
- Dựa vào vị trí của “Tứ đại thiên vương” mùa thu, theo nguyên tắc không đi lùi, ghé luôn các hồ lân cận trên cùng tuyến. Ví dụ: bên cạnh Hỏa Hoa Hải (火花海) có Ngoạ Long Hải (卧龙海) và Song Long Hải (双龙海), đi bộ chỉ mất 2 phút, thì hai hồ này “hưởng ké” ánh hào quang, đủ tiêu chuẩn lọt vào danh sách ưu tiên.
- Với các hồ còn lại, loại bỏ trùng loại - cùng kiểu chỉ giữ lại một. Ví dụ: nhóm hồ mặt nước rộng gồm Trường Hải (长海), Hồ Tê Giác (犀牛海), và Kính Hải (镜海). Ba hồ này khác nhau về độ cao, cảnh quan xung quanh và màu nước, nhưng nhìn chung khá tương tự. Vì vậy, chỉ chọn một hồ thuận đường nhất, ít tốn thời gian nhất để tập trung thưởng ngoạn.
- Những hồ không phù hợp với thời gian ánh sáng, tốn quá nhiều công sức hoặc quá mất thời gian thì bỏ ngay. Ví dụ: sáng sớm mà leo tuyến trái để xem Hồ Trường Hải (长海) - một hồ chỉ ở mức “bảng xanh” - thì phải chịu rét dưới 0°C ở cao độ 3000 m trong 3 tiếng mới thấy nắng. Như vậy là tốn nửa ngày, lạnh cóng, chẳng đáng chút nào.
- Bám sát lộ trình đã tính toán chuẩn xác, đi đúng mốc giờ. Chỉ cần có nắng, cảnh mùa thu đẳng cấp thế giới ở Cửu Trại Câu (九寨沟) chắc chắn sẽ khắc sâu trong ký ức bạn.
Cửu Trại Câu (九寨沟) quá rộng, cảnh đẹp quá nhiều, mà ban ngày mùa thu lại quá ngắn. Làm sao để trong thời gian hạn chế có thể thưởng thức trọn vẹn nhất phong cảnh mùa thu?
- Ba tuyến tham quan của Cửu Trại Câu (九寨沟) tạo thành hình chữ Y. Du khách đi xe buýt nội khu, xuống ở trạm rồi đi bộ tham quan.
- Sáng sớm vào khu, bỏ qua tuyến trái. Trường Hải (长海) phải đến hơn 10:00 mới có nắng, chờ không kịp; còn Ngũ Thái Trì (五彩池) ở cao độ lớn, đường đóng băng trơn trượt, lên tới đỉnh không đáng và không an toàn.
- Xe buýt có thể đi ngẫu nhiên sang trái hoặc phải. Nếu đi sang phải, xuống ở trạm Tiễn Trúc Hải (箭竹海); nếu đi sang trái thì đổi xe ở trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗) để lên tuyến phải. (Bỏ qua Phương Thảo Hải (芳草海) vì sáng sớm có nguy cơ đóng cửa do đường trơn). 9:00 tới Tiễn Trúc Hải (箭竹海).
- Đi bộ theo lối đi bộ ngoài bờ hồ, lần lượt tham quan Tiễn Trúc Hải (箭竹海), thác nước, Hồ Gấu Trúc (熊猫海), vừa đi vừa quan sát. Nếu trời quang nắng tốt thì phải nhanh chân, vì lúc này thực chất là đang “chờ” Ngũ Hoa Hải (五花海) nạp đủ ánh sáng.
- 11:00 tới Ngũ Hoa Hải (五花海), tuỳ vận may. Nếu trời quang thì hồ đã “nạp đủ pin”, nếu không thì vẫn hơi thiếu. Dù thế nào, đây vẫn là “anh cả” tuyến phải. Đi một vòng quanh hồ khoảng 1 tiếng, check-in 9 đài quan sát tuyệt đẹp (mình có hướng dẫn bên dưới).
- 12:00, đi bộ đến trạm thác Trân Châu Than (珍珠滩瀑布), ngang qua Kim Linh Hải (金铃海) ngó một chút, rồi băng ngang vào thác Trân Châu Than (珍珠滩瀑布). Xem xong, bắt xe thẳng đến Hồ Tê Giác (犀牛海) (đôi khi phải đổi xe). Ở đây có thể dùng Hồ Tê Giác (犀牛海) thay thế Hồ Kính (镜海), và dùng thác Trân Châu Than (珍珠滩瀑布) thay thế thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布).
- 13:00 tới Hồ Tê Giác (犀牛海) - thời điểm ánh sáng đẹp nhất vào mùa thu - bạn đang ở đoạn đường mùa thu đẹp nhất Cửu Trại Câu (九寨沟). Bắt đầu đi bộ: thích tầm nhìn rộng thì đi lối ngoài, thích cảnh lá phối màu thì đi lối trong (tôi khuyên đi lối trong).
- Lần lượt tham quan Hồ Tê Giác (犀牛海), Lão Hổ Hải (老虎海), Ngoạ Long Hải (卧龙海), Hỏa Hoa Hải (火花海), Song Long Hải (双龙海). Điểm nhấn nhiều vô kể: ánh nước rực rỡ như pháo hoa ở Hỏa Hoa Hải (火花海), màu xanh lam chuyển sắc ở Ngoạ Long Hải (卧龙海), chuỗi “ngọc” ở điểm ngắm Quần Hải Thụ Chính (树正群海) ở Thụ Chính Câu (树正沟), bảy ngọn núi phản chiếu trên Hồ Tê Giác (犀牛海), v.v.
- Khoảng 14:30, đi Lô Vĩ Hải (芦苇海). Có thể đi xe, nhưng nên đi bộ vì đoạn đường này có “góc máy thần thánh”. 15:00 đến Hồ Lô Vĩ (芦苇海), vừa kịp thời điểm “bức tranh sơn dầu 3D” đẹp nhất.
- Xem xong chắc chưa quá 15:30. Nắng bắt đầu tắt - mùa thu vô tình vậy đấy - hết chơi rồi. Nếu còn tiếc nuối, tôi sẽ chỉ cho bạn “mánh” 5 phút đến trạm Bồn Cảnh Than (盆景滩), vẫy tay chặn những xe buýt trống chạy lên, đó là xe đón khách quay về, cẩn thận an toàn. Nếu không chặn được, hãy gọi điện cho điều phối khu. Bạn có thể ghé thăm thêm Ngũ Thái Trì (五彩池) hoặc Phương Thảo Hải (芳草海) - một là “mắt ngọc” Cửu Trại Câu (九寨沟), một là “vua phối màu” - cả hai không quá phụ thuộc vào ánh sáng, coi như món quà “miễn phí”.
10.4. Cách phân bổ thời gian 1 ngày mùa đông
Mùa đông ở Cửu Trại Câu (九寨沟) rất dài, kéo dài từ giữa tháng 10 đến tháng 3 năm sau, khoảng 5 tháng. Mùa đông, cảnh đẹp nhất là ngày nắng sau khi tuyết rơi - cảm giác như bước vào thế giới cổ tích. Nhưng vì mùa này ít nắng, nên tuyết rơi rồi gặp nắng chỉ xảy ra khoảng 5-6 lần trong suốt mùa, hoàn toàn phụ thuộc vào may mắn. Đi mùa đông có 3 mục tiêu chính: Ngắm tuyết trắng; Ngắm hồ (海子) đổi màu; Ngắm động vật hoang dã mùa đông. Xem danh sách “Top 10 cảnh mùa đông” ở trên, nếu bắt gặp được 3 cảnh trong đó là đã may mắn lắm.
Hơn 20 điểm tham quan, nhưng mùa đông chỉ có khoảng 6,5 giờ để chơi - nên chọn tuyến nào? Cửu Trại Câu (九寨沟) có 3 tuyến chính tạo thành hình chữ Y. Du khách đi xe vào khu, xuống tại các điểm dừng rồi đi bộ tham quan.
8:30 sáng đến cổng, lên xe tham quan. Xe sẽ ngẫu nhiên đi tuyến trái hoặc phải. Bạn nên đi tuyến phải trước (nếu lỡ đi trái, thì xuống ở Trung tâm Nặc Nhật Lãng (诺日朗中心) và đổi sang tuyến phải). Bỏ qua Phương Thảo Hải (芳草海), đến trạm Tiễn Trúc Hải (箭竹海车站) lúc 9:00. Từ đây đi bộ dọc lối gỗ ngoài, lần lượt ngắm Tiễn Trúc Hải (箭竹海), thác của nó và Hồ Gấu Trúc (熊猫海) - điểm chính là cảnh “Thác băng lam (蓝冰瀑)”. Xong đoạn này, đi xe 1 chặng tới Ngũ Hoa Hải (五花海), tới nơi khoảng 10:30. Dành 1 tiếng đi vòng quanh hồ. Nếu là ngày nắng sau tuyết, có thể thấy cảnh “Một hồ lam (一池蓝)”. Nếu hôm đó chênh lệch nhiệt độ lớn, có thể gặp cảnh “Hồ bốc hơi (蒸腾海)”.
Từ Ngũ Hoa Hải (五花海) tiếp tục đi bộ, khoảng 11:50 vào đường gỗ ngang Thác Trân Châu (珍珠滩横切栈道). Chú ý nhìn các chân trụ và chỗ khuất nắng của lối gỗ - có thể thấy “Hoa sen băng (冰莲花)”. Bỏ qua Kính Hải (镜海) và Thác Nặc Nhật Lãng (诺日朗瀑布), từ Thác Trân Châu (珍珠滩) đi xe lên tuyến trái (đổi xe ở Nặc Nhật Lãng). 12:30 đến Trường Hải (长海). Trường Hải (长海) là hồ đáng xem nhất mùa đông ở Cửu Trại Câu. Chỉ cần có nắng, nước xanh - trời xanh sẽ làm bạn say đắm. Khi đóng băng, mặt hồ tạo thành bức tường băng hùng vĩ như Vạn Lý Trường Thành. Dành 30 phút ở cả 2 tầng đài quan sát. Sau đó, khoảng 1 giờ chiều đi bộ sang Ngũ Thái Trì (五彩池). Hồ này là “bảo hiểm” - bất kể trời âm u hay tối, màu nước vẫn xanh ngọc rực rỡ. Ngắm xong thì đi xe xuống, tiện ăn nhẹ. Tầm 14:00 đến Hồ Tê Giác (犀牛海), đi bộ dọc lối ngoài, lần lượt ngắm: Hồ Tê Giác (犀牛海), Lão Hổ Hải (老虎海), Ngọa Long Hải (卧龙海), Hỏa Hoa Hải (火花海), Song Long Hải (双龙海). Nếu có ánh nắng, tất cả đều tuyệt đẹp.
15:30 tới Lô Vĩ Hải (芦苇海) - có thể đi xe, nhưng nên đi bộ vì “góc chụp thần thánh” nằm trên đoạn đường này. Xem xong ở đài quan sát thì trời gần tối, đi bộ tới trạm Bồn Cảnh Than (盆景滩车站) và lên xe ra khỏi khu.
No comments:
Post a Comment